نمايد ، از ملاحظهء تمام اينها دانستيم كه خالق اين مخلوق لطيف در خلقت آنچه نام برديم لطافت به كار برده بدون رنج بردن و استعمال ابزار و آلت و نيز دانستيم كه هر چيزى سازد ، از مادهاى سازد ولى خداى خالق لطيف بزرگوار ، خلقت و صنعش از مادهاى نبوده است .
( 1 ) اين عبارات حاكى از آثار عجيب و شگفتانگيز مخلوقات خداى تعالى است در خلقت اجسام كوچك و حيوانات ريزى مانند مگس و پشه و آنچه كه از اين دو كوچكترند از آن حيواناتى كه تشخيص نر و مادهشان مشكل است كه خداى متعال به آنها درك داده است و آنها را به شناخت يكديگر هدايت كرده و براى بقاى خود با يكديگر معاشرت دارند و در زمين توليد نسل مىكنند ، همچنان كه آنها را هدايت كرده در موقع مواجه شدن با خطر فرار كنند . پس پاك و منزه است خالق لطيف . و اضافه بر اين آنها رنگهاى جذابى دارند و در زير پوست درختان و در صحراها زندگى مىكنند ، و اين باز از الطاف ديگرى است كه خداى متعال به آنها بخشيده است . پس پاك و منزه است خداى خلق كنندهء بزرگ ، كه چقدر الطافش به همهء كائنات زنده زياد است .
( 2 ) فتح پرسيد : فدايت شوم ، آيا غير از خالق بزرگ خالقى هست ؟
امام عليه السلام جواب داد : خداى تبارك و تعالى مىفرمايد :
فَتَبارَكَ اللَّهُ أَحْسَنُ الْخالِقِينَ
« 1 » . پس خبر داد كه در بين بندگانش خلقكنندگانى هستند از جمله عيسى بن مريم كه از گل پرندهاى درست كرد ، به اذن خدا پرنده شد و پريد ، و سامرى براى آنها گوسالهاى درست كرد كه از او صدايى شنيده مىشد .
فتح به امام اعتراض كرد و گفت : عيسى از گل پرندهاى درست كرد كه
هامش
( 1 ) مؤمنون / 14 .