هميشه اين طور است تا مدت مذكور خاتمه يابد و آن سى و پنج سالگى است .
( 1 ) سپس به مرحلهء سوم داخل مىشود تا تكامل مدت عمر در شصت سالگى . و در آن صفرا غالب است ، كه آن سن حكمت و معرفت و درايت و نظم در امور و درستى نتايج و عقيدهء درست و ثبات در رفتار است . سپس وارد مرحلهء چهارم مىشود كه در آن بلغم تسلط دارد و اين حالتى است كه او اگر زنده بماند به سن پيرى مىرسد در بينوايى و پژمردگى و كاهش قوت و از بين رفتن بنيهاش . اظهار بىاطلاعى مىكند از هر چيزى كه قبلا مىدانست ، به طورى كه نزد مردم مىخوابد و موقع خواب بيدار مىشود ، و از گذشتهها مىگويد و آنچه را كه حالا اتفاق مىافتد فراموش مىكند ، بدنش ضعيف مىشود ، عاداتش تغيير مىكند ، آب حسن و رونقش مىخشكد ، رشد مو و ناخنش كاهش پيدا مىكند ، هميشه جسمش در حال عقبنشينى است و به بقيهء زندگيش پشت كرده است . اين بدين خاطر است كه بلغم بر او تسلط دارد ، و بلغم كسل و غير فعال ، و سرد و جامد است و همين جمود و سردى باعث نابودى هر جسمى مىشود كه بر آن قوهء بلغميه تسلط دارد . »
( 2 ) اين قسمت از رساله حاكى از ادوار عمر انسان است كه چهار مرحله را شامل مىگردد . اولين مرحله از تولد آغاز مىشود و در پانزده سالگى پايان مىيابد . اين مرحلهاى است كه آغاز جوانى است و شگفتتر و بهتر از همهء مرحلهها در فعاليت است .
دومين مرحله آغازش از پانزده سالگى و انتهايش در سى و پنج سالگى است . اين يكى از شگفتترين دورههاى زندگى است زيرا در آن قدرت ، فعاليت و لطافت انسان كامل است .
( 3 ) مرحلهء سوم از سى و پنج سالگى شروع مىشود و در شصت سالگى پايان مىپذيرد . در اين سنين معرفت انسان كامل و امورش منظم مىشود ، و اين به خاطر تجربهاش در خلال امور است و شناخت او نسبت به حوادث ، زيرا در
حياة الامام علي بن موسى الرضا ( ع ) ( پژوهشى دقيق در زندگانى امام رضا ع ) ( فارسي ) — صفحة 336
مساهمون: الشيخ باقر شريف القرشي
ص٣٣٦