19 . دكتر سيّد صاحب زينى شرح كرده رساله را از جنبهء طب جديد كه اين شرح در سرى نشريهء ملتقى العصرين در بغداد چاپ شده است .
20 . عبد الواسع كه رساله را به فارسى ترجمه كرده است .
اين رسالهء بسيار مهم كه به وسيلهء عبد الرحمن بن عبد اللّه كرخى به خط خوش قديمى نوشته شده و تاريخ سال 715 هجرى را بر خود دارد ، در كتابخانهء امام حكيم به شماره رديف 237 موجود است .
( 1 )
ستايش مأمون از رسالة الذهبيه
امام عليه السلام رسالة الذهبيهء خود را براى مأمون فرستاد . او تعجب كرد ، تعجبى زياد ، و دستور داد كه با طلا نوشته شود همانطورى كه دستور داد نسخى از آن را تهيه و بين فرزندان و افراد قبيله و دستگاه دولتش پخش كنند و نيز نسخهاى از آن را در دار الحكومه به وديعه بسپارند . بدون شك رسالة الذهبيه به فلاسفهء بزرگ آن زمان نشان داده شده و آنها آن را خواندهاند . از اين رو مأمون از اين رساله تمجيد كرد كه در آن آمده است :
بسم اللّه الرّحمن الرّحيم ، الحمد للّه ، پرستش مخصوص خداست كه سزاوار پرستش است و ولىّ او ، و آخر و آغاز آن براى اوست و داراى بركت و احسان و محبت است . ستايش مىكنم او را بر نعمتهاى آشكارش و موهبتهايش و كمكهاى زيادش ، و شكر مىكنم بر عطايا و بخششهايش با شكرى كه موجب زيادى آن شكرش شود و مرا به او نزديك كند . من شهادت مىدهم كه خدايى جز خداى يكتا نيست ، شهادت خالص براى او به ايمان غير قابل انكار كه ربوبيت و يكتايى او را انكار نمىكند ، بلكه گواهى مىدهد چنان كه او نفس خودش را تصديق مىكند ، كما اينكه مىفرمايد :
قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ اللَّهُ الصَّمَدُ لَمْ يَلِدْ وَ لَمْ يُولَدْ وَ لَمْ يَكُنْ لَهُ كُفُواً أَحَدٌ
. و چنين است پروردگار عز و جل ، و درود خدا بر سيّد اولين و آخرين محمد بن عبد اللّه