( 1 )
سبب تأليف رساله
امتياز دربار مأمون به اين بود كه بيشتر اوقات محل برگزارى انجمنهاى علم و ادب بود ، مخصوصا در عهد امام رضا عليه السلام بزرگترين شخصيت اين امّت و پيشواى نهضت فكرى و علمى ، زيرا دربار عباسيان به صحنهء بحث علمى و فلسفى تبديل شده بود همانطورى كه ما در قسمتهاى قبلى تذكر داديم .
يكى از بحثهاى علمى كه در آن سمينار مطرح شد روى بدن انسان بود كه حاوى سلولهاى شگفت اندام و سيستمى است كه حكمت و قدرت عاليهء خداوند متعال را در تركيب اعضاى اين موجود نشان مىدهد . مردم بحث مىكردند دربارهء آنچه كه براى سلامتى انسان مفيد است و آنچه كه براى بدن انسان مضر است . سمينار شامل بزرگترين علما و پيشوايان بود كه مهمترين آنها شخصيتهايى به شرح زير بودند :
1 . امام رضا عليه السلام 2 . مأمون 3 . يوحنا بن ماسويه 4 . جبريل بن بختيشوع 5 . صالح بن بهلة الهندى اين افراد همه بجز امام رضا عليه السلام كه ساكت بود ، دربارهء طب بحث مىكردند . مأمون با احترام از او سؤال كرد : يا ابو الحسن ، چه مىگويى دربارهء اين موضوع كه ما امروز در آن بحث مىكنيم و آن چيزى كه ناچار بايد آنها را شناخت ، و غذاهاى مفيد و مضر براى بدن و تدبير بدن چيست ؟
مأمون از امام درخواست كرد كه افقى از علم سيستم بدن را باز كند در