است و به كمتر از آن واجب نيست ، اما افزايش هر چهل درهم يك درهم واجب است و به آن كه از چهل درهم كمتر است واجب نيست . و الزامى نيست تا يك سال از آن بگذرد . و به هر كسى داده نمىشود مگر به اهل ولايت و معرفت ، و در هر بيست دينار نيم دينار . »
( 1 ) زكات از جمله موجب نظم اقتصاد حكومت اسلامى است ، زيرا اسلام آن را به منظور پايان دادن به فقر و گسترش رفاه در بين مردم مقرر كرده است ، علاوه بر اينكه افراد را به عشق و دوستى و همسان بودن طبقات آنها جمع مىكند ، زيرا افرادى كه مصرف كنندهء زكاتند ، ذاتا كسانى را كه به آنها خوبى كردند دوست دارند . زكات پاكترين چهرهء صدقه است .
( 2 ) اين قسمت از سخنان امام عليه السّلام نشان مىدهد كه :
اولا ، امام عليه السّلام دربارهء فرايض زكات مقرر بر دو سكهء طلا و نقره توضيح داده است . نصاب كمترين مقدار دارايى مشمول پرداخت زكات لازم است . اما نصاب نقره از هر دويست درهم پنج درهم اجبارى است . پس وقتى به چهل درهم رسيد يك درهم قابل پرداخت است . زكات به كمتر از دويست درهم نه آنهايى كه كمتر از چهل درهم است تعلق نمىگيرد .
اما نصاب طلا بيست دينار است و به آن نيم دينار زكات تعلق مىگيرد .
وقتى چهار دينار به آن اضافه شود ، پس دو قيراط كه مساوى يك درهم دينار است واجب مىشود . زكات مقرر است بر اضافهء چهار دينار ، و بر كمتر از چهار دينار زكات واجب نيست . يك سال تمام لازم است براى پرداخت زكات دو سكهء طلا و نقره . اگر يك سال نگذشته باشد پس زكاتى بر آن واجب نيست .
ثانيا ، زكات ممكن است بر هشت صنف مصرف شود از آنهايى كه فقير و نيازمندند ، مشروط بر اينكه مخالف مذهب راستين نباشند ، زيرا مجاز نيست كه به چنين كسانى زكات داده شود .
حياة الامام علي بن موسى الرضا ( ع ) ( پژوهشى دقيق در زندگانى امام رضا ع ) ( فارسي ) — صفحة 288
مساهمون: الشيخ باقر شريف القرشي
ص٢٨٨