( 1 ) سؤال 7 : مأمون گفت : خدا تو را از جانب پيامبرانش پاداش نيك دهد ! معنى گفتهء موسى به فرعون چيست كه مىگويد :
فَعَلْتُها إِذاً وَ أَنَا مِنَ الضَّالِّينَ
« 1 » ؟
جواب سؤال 7 : امام فرمود : فرعون به موسى وقتى كه او را به نزدش آوردند گفت : « و تو آن كار را انجام دادى و نسبت به من و خوبيهاى من ناسپاس بودى . » موسى گفت : « من آن كار را انجام دادم در حالى كه راه را گم كرده و اشتباها به آن شهر درآمده بودم . بنابراين فرار كردم وقتى كه از شما ترسيدم و خداوندم به من حكمت آموخت و مرا از پيامبران قرار داد . » و همانا خداى عز و جل به پيامبرش محمّد صلّى اللّه عليه و آله گفت :
أَ لَمْ يَجِدْكَ يَتِيماً فَآوى
« 2 » . مىگويد : آيا تو را تنها نيافت ؟ و مردم را به سوى تو سوق داد ،
وَ وَجَدَكَ ضَالًّا
يعنى در نزد قوم خود گمشده و ناشناخته بودى ،
فَهَدى
يعنى مردم را به شناخت تو راهنمايى كرد ،
وَ وَجَدَكَ عائِلًا فَأَغْنى
« 3 » يعنى دعاى تو را مستجاب كرد و به اين وسيله تو را غنى نمود .
( 2 ) سؤال 8 : مأمون فرمود : بركت خدا بر تو باد ، اى پسر رسول خدا ! معنى قول خداى متعال چيست كه مىفرمايد :
وَ لَمَّا جاءَ مُوسى لِمِيقاتِنا وَ كَلَّمَهُ رَبُّهُ قالَ رَبِّ أَرِنِي أَنْظُرْ إِلَيْكَ قالَ لَنْ تَرانِي
« 4 » ؟ چگونه جايز است كه موسى بن عمران كليم خدا عليه السلام نداند كه خداى عزّ و جل ديده نمىشود ؟ چرا او چنين سؤالى كرد ؟
پاسخ سؤال 8 : امام فرمود : يقينا كليم اللّه موسى بن عمران عليه السلام مىدانست كه خداى متعال برتر از آن است كه با چشم ديده شود ، اما وقتى خداى متعال با او سخن گفت و او را مقرب داشت و با او نجوا كرد ، موسى
هامش
( 1 ) شعراء / 20 .
( 2 ) ضحى / 6 .
( 3 ) ضحى / 8 .
( 4 ) اعراف / 143 .