چيزهايى كه تو براى او توصيف مىكنى . من به خدا پناه مىبرم از اينكه او شبيه خلقش باشد و يا مانند آنها تكلم كند . و لكن او پاك و منزه است و هيچ چيز شبيه او نيست و نه مانند او گويندهاى و انجامدهندهاى هست .
ابو قره پرسيد : چگونه است آن ؟
امام عليه السلام گفت : كلام خالق براى مخلوق مثل كلام مخلوق براى مخلوق نيست . او با باز كردن دهان و زبان صحبت نمىكند . به هر حال ، او مىگويد ( به آن چيز ) : « باش » . امر و نهى كه موسى مورد خطاب قرار مىگرفت بدون هيچ تردد در قلبش صورت مىگرفت . سخن خداى متعال از طريق اندام ( يعنى زبان ) همان طورى كه انسان تكلم مىكند نيست ، براى اينكه غير ممكن است براى او كه با زبان تكلم كند ، و چيزى مانند او نيست .
( 1 ) سؤال 2 : نظر شما راجع به كتابها چيست ؟
پاسخ سؤال 2 : امام فرمود : تورات و انجيل و زبور و فرقان و تمام كتبى كه نازل شده كلام خداست . او آنها را براى انسان مانند نور و هدايت فرستاده است . تمام آنها حادثاند و غير از خدا هستند ، كه مىگويد :
أَوْ يُحْدِثُ لَهُمْ ذِكْراً
« 1 » ، و گفته است :
ما يَأْتِيهِمْ مِنْ ذِكْرٍ مِنْ رَبِّهِمْ مُحْدَثٍ إِلَّا اسْتَمَعُوهُ وَ هُمْ يَلْعَبُونَ
« 2 » . و همهء كتابهايى را كه خدا نازل كرده آفريده است .
( 2 ) سؤال 3 : آيا كتابها فانىاند ؟
پاسخ سؤال 3 : امام فرمود : همهء مسلمانان متفقاند كه همهء چيزها غير از خدا فانىاند . هر چيزى غير از خدا فعل خداست . همين طور تورات ، انجيل ، زبور داوود و قرآن فعل خدا هستند . آيا نشنيدهاى كه مردم مىگويند : « ربّ القرآن » ؟ و قرآن در روز قيامت خواهد گفت : پروردگارا ، او براى من چنين و چنان كرد ، روزها تشنه بود و شبها نمىخوابيد ، لذا شفاعت مرا دربارهء او بپذير .
هامش
( 1 ) طه / 113 .
( 2 ) انبياء / 2 .