بردبارى و شكيبايى امام عليه السّلام
صلابت و استقامت امام عليه السّلام در موقعيّتهاى سخت و دشوارى ، كه موجب برانگيختن بحرانهاى نفسانى و عاطفى است ، براى ما آشكار مىشود ، هنگامى كه مأمون آن حضرت عليه السّلام را به خراسان احضار كرده بود ، و امام عليه السّلام براى وداع خانه خدا عازم مكّه مىشد ، لحظه جدايى آن حضرت ، از يگانه فرزندش ابى جعفر ، محمّد بن علىّ الجواد عليه السّلام از جمله همين موقعيّتهاى دشوار است ، كه امام عليه السّلام با آن برخورد كرد ، ولى آن حضرت با دلى استوار و مطمئن به قضا و قدر الاهى ، در برابر آن پايدارى و شكيبايى فرمود .
اميّة بن علىّ مىگويد :
در سالى كه ابى الحسن الرّضا عليه السّلام خانه خدا را زيارت كرد ، و از آن جا عازم خراسان شد ، من در مكّه خدمت آن حضرت نشسته بودم ، ابى جعفر محمّد الجواد عليه السّلام نيز همراه آن حضرت بود ، در اين هنگام امام رضا عليه السّلام آخرين وداع خود را از خانه خدا ، به عمل آورد ، سپس به مقام ابراهيم عليه السّلام آمد ، و نماز گزارد ، و ابو جعفر عليه السّلام نيز بر دوش « موفّق » شروع به طواف خانه كعبه كرد ، و وقتى به حجر الاسود رسيد ، نشست ، چون جلوس ابى جعفر عليه السّلام طول كشيد ، موفّق به او عرض كرد : فدايت شوم برخيز !
ابى جعفر عليه السّلام فرمود : از اين جا برنمىخيزم ، تا آن گاه كه خدا بخواهد و آثار اندوه در چهره آن حضرت نمايان بود . موفّق نزد امام رضا عليه السّلام آمد ، و عرض كرد :
فدايت شوم ، ابو جعفر در كنار حجر الاسود نشسته ، و برنمىخيزد . امام رضا عليه السّلام برخاست ، و نزد ابا جعفر آمد ، و فرمود : فرزندم برخيز !
ابى جعفر عليه السّلام گفت : نمىخواهم از اين جا برخيزم .
امام رضا عليه السّلام فرمود : آرى برخيز فرزندم .
ابى جعفر عليه السّلام گفت : چگونه برخيزم ، و حال آنكه مشاهده كردم ، كه خانهء كعبه را آن چنان وداع كردى ، كه گويى ديگر به سوى آن بازنخواهى گشت .
امام رضا عليه السّلام فرمود : برخيز فرزندم ، پس از آن ابى جعفر عليه السّلام برخاست .
آن حضرت ، در زمان خلافت هارون ، در برابر انواع ستمها و سختيها ، تحمّل و شكيبايى فرمود ، حبس طولانى پدر و مصيبت او ، مشاهده انواع شكنجهها و عذابهايى كه در اين دوره به علويان وارد شد ، و بالاخره سعايت ناجوانمردانه دشمنان او نزد