بارى دلايل لزوم عصمت براى انبيا و ائمّه عليهم السّلام بحث گستردهاى دارد ، كه مجال شرح آن نيست ، و جداگانه بايد مورد بررسى قرار گيرد ، و اگر فرصت دست دهد ، بحث بيشترى در اين باره خواهيم داشت .
آنچه در اين جا بايد گفته شود ، اين است كه بر حسب اعتقاد ما ، امام داراى ويژگيها و امتيازاتى همچون عصمت است كه گفتگو بطور مستقلّ درباره آنها با ديگران ، منوط به اين است كه شنونده ، در اساس مورد گفتگو ، با گوينده اتّفاق نظر داشته باشد ، و در غير اين صورت مانند كسى خواهيم بود ، كه بخواهد وجوب نماز را براى فردى كه اصلا به رسالت پيامبر صلّى اللّه عليه و إله اعتقاد ندارد ، اثبات كند . اساس و مبنايى كه لازم است در آن اتّفاق نظر باشد ، نخست تعريف مفهوم امامت عامّه ، و سپس تعيين امتيازاتى كه لازمه امامت است مىباشد ، و پس از روشن شدن اينها ، بايد از مصاديق امامت و كسانى كه جامع اين امتيازات مىباشند بحث شود ، در اين صورت گفتگو ميان دو طرف ، معقول و منطقى خواهد بود ، و چون ما دلايل قوى و قانعكننده بسيارى بر آنانى كه مصداق امامتند ، در دست داريم ، و غور و بررسى و استقراء ، ما را به حصر اين مصاديق در ائمّه اثنى عشر عليه السّلام معتقد ساخته است ، لذا به برترى و امتياز آنان بر ديگران ، اعتقاد جازم داريم ، و آنان را جامع مطلق كمالات مىدانيم .
بنابر آنچه گفته شد ، ناگزير امام بايد از همه مردم داناتر ، و به نيازهاى افراد ، و خواستهاى عموم ، اعمّ از فكرى و روحى و ديگر ضرورتهاى زندگى آگاهتر باشد ، و نيز از همگان عابدتر و پارساتر ، و به صفات كريمه ، و اخلاق حسنه آراستهتر باشد ، و به طور كلّى در تمامى عناصر كمال و شايستگيها و ارزشها ، بر همه پيشى و فزونى داشته باشد ، تا رهبرى و پيشوايى در او تحقّق يابد .
بر همين اساس ، شخصيّت امام رضا عليه السّلام كه يكى از ائمّه دوازدهگانه است ، و داراى جميع اين امتيازات مىباشند ، معلوم و بىنياز از تعريف و توضيح است ، امّا ما به اين اندازه بسنده نمىكنيم ، و با توجّه به آنچه تاريخ ، راجع به سيره و روش او بيان مىكند ، و همچنين نظر دانشمندان و خلفاى زمان نسبت به آن حضرت ، درباره ابعاد شخصيّت امام عليه السّلام بحث خواهيم كرد .
الامام الرضا ( ع ) تاريخ و دراسة ( تحليلى از زندگانى امام رضا ع ) ( فارسي ) — صفحة 46
مساهمون: محمدجواد فضل الله
ص٤٦