هذا لك « 1 » . . . » .
شايد مأمون از نظر فكرى نتوانسته بود بپذيرد كه امير المؤمنين عليه السّلام بىواسطه قسمت كننده بهشت و دوزخ باشد ، چنان كه اسلوب سؤال او از امام عليه السّلام حكايت از همين دارد ، به امام عليه السّلام عرض مىكند :
اى ابو الحسن ! مرا آگاه كن كه جدّت امير المؤمنين ، چگونه قسمتكننده بهشت و دوزخ است و معناى اين چيست ، من در اين باره زياد انديشيدهام .
پاسخ امام عليه السّلام به مأمون حقيقت واقعى بوده ، و با آنچه براى ابا صلت بيان فرموده مبنىّ بر اين كه اين تقسيم به صورت مباشر و مستقيم خواهد بود و تنها معنوى نيست ، منافات ندارد . همچنان كه امام عليه السّلام در پاسخ خود به مأمون تصريح نفرموده است كه اين تقسيم به صورت غير مباشر خواهد بود زيرا پاسخ آن حضرت به مأمون منحصر به بيان علّت اتّصاف امير المؤمنين عليه السّلام به اين صفت است .
در حديث ديگرى است كه از امام عليه السّلام پرسش شده كه چرا امير المؤمنين عليه السّلام در هنگامى كه خلافت و زمامدارى مردم را داشت فدك را مسترد نفرمود .
امام عليه السّلام فرمود : براى اين كه ما خاندانى هستيم كه چنانچه زمامدار شويم ، گرفتن حقوق خود را از كسانى كه به ما ستم كردهاند به خدا واگذار مىكنيم ، زيرا ما سرپرست مؤمنانيم ، و تنها براى حفظ حقوق آنها در برابر ستمكاران حكومت را مىپذيريم و در صدد اخذ حقوق خودمان نيستيم .
شايد امام عليه السّلام نخواسته است هدف اصلى و منظور حقيقى حضرت زهرا عليها السّلام را از مطالبه فدك براى پرسشكننده بيان كند ، براى اين كه فدك به تنهايى و بالذّات ، از نظر اهل بيت عليهم السّلام چيزى به حساب نمىآمد و اهميّتى نداشت زيرا در بذل دارايى و صرف توش و توان زندگى در راه حفظ آبروى مسلمانان و مقابله با دشمنان داخل و خارج ، كسى از آنان سخاوتمندتر نيست امّا مطالبه فدك براى اثبات حقّ ولايت اهل بيت عليهم السّلام و به منزله هشدارى آگاهانه براى بيدار ساختن وجدان مسلمانان بوده است ، كه اگر مقدّر مىبود به پيروزى برسد در نظام حكومتى اسلام دگرگونيهاى بزرگ پديد آمده و چهره
هامش
( 1 ) - پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و إله فرمود : اى علىّ تو در روز رستاخيز قسمتكننده بهشتى ، به دوزخ مىگويى اين ( شخص ) از آن من ، و اين ( شخص ) از آن تو .