تخطي إلى المحتوى الرئيسي

الامام الرضا ( ع ) تاريخ و دراسة ( تحليلى از زندگانى امام رضا ع ) ( فارسي ) — صفحة 244

مساهمون:

ص٢٤٤
آنها دشوار است ، به آنان مراجعه كنند .

چرا احاديث متشابه وجود دارد ؟

امّا وجود متشابه را در احاديث اهل بيت عليهم السّلام همان گونه كه امام رضا عليه السّلام در حديث خود تصريح فرموده است مىتوان چنين توجيه كرد كه : ائمّه عليهم السّلام از اين كه حكومتهاى وقت ، پيوسته آنان و پيروانشان را مورد آزار و تعقيب قرار مىدادند ، و با گماردن جاسوسان دقيق ، كوچكترين اعمال آنها را زير نظر مىگرفتند در رنج به‌سر مىبردند ، از اين رو در برابر روش سخت و موذيانه رژيم ، ناگزير بودند در بسيارى از اوقات و حالات ، جانب تقيّه و پرهيز را مراعات كنند ، و اين وضع آن چنان بود كه گاهى نظر آنها درباره موضوعى سؤال ، و يا از چيزى كه مربوط به عقيده و مذهب بود از آنها پرسش مىشد ، و آنان به ملاحظه جاسوسان و بازرسان حكومت كه مراقب بودند ، پاسخهايى مىدادند كه وجوه متعدّدى را محتمل بود ، در اين‌گونه احاديث ، قرينه موجود در حال خطاب كه مىتواند بر يكى از احتمالاتى كه الفاظ حديث بر آن اشاره دارد حمل شود ، و براى سائل قانع‌كننده و براى غير او در جايى كه لازم است مشتبه و مبهم و مقصود واقعى امام نيز مستتر باشد ، طريق تعيين وجه مطلوب است . ليكن ناگزير بايد اين مفهوم بر مدلول احاديثى كه در قضاياى مشابه از ائمّه عليهم السّلام وارد شده است عرضه شود تا مغايرت نداشته باشد ، يا اين كه با محتواى قواعد فقهى كه از آن بزرگواران اخذ شده است موافقت داشته باشد . ممكن است مراد از محكم و متشابه در حديث ، از قبيل عامّ و خاصّ و مطلق و مقيّد باشد ، كه در اين صورت عامّ و مطلق ، متشابه ، و خاصّ و مقيّد محكم خواهد بود .

اصالت در مذهب أهل بيت عليهم السّلام

مبناى اصالت در فقه يكى از ويژگيهاى مذهب اهل بيت عليهم السّلام است كه در هيچ يك از مذاهبى كه در برابر آن قرار گرفته‌اند وجود ندارد ، و آن مأخوذ و مستند بر مفاهيم ژرف قرآن مجيد و صحيح سنّت نبوى صلّى اللّه عليه و إله است كه از سوى اصيلترين منابع و صافيترين