كان قدس و طهارت و معدن پارسايى و زهد و دانش و عبادت است ، درخت دانش او بارور و بردبارى او كامل است ، در رهبرى نيرومند و در سياست دانا و آگاه است ، فرمانبردارى او واجب است ، اجراكننده امر الاهى ، و خيرخواه و پنددهنده بندگان خدا و نگهبان دين اوست ، خداوند پيامبران و امامان را موفّق داشته ، و از كان علم و حكمت خود ، كه ديگران را از آن نصيبى نيست ، بهرهور ساخته است ، از اين رو دانش پيامبران و امامان همواره از دانش همه اهل زمان آنها برتر بوده است ، چنان كه خداوند عزّ و جلّ درباره طالوت مىفرمايد
إِنَّ اللَّهَ اصْطَفاهُ عَلَيْكُمْ وَ زادَهُ بَسْطَةً فِي الْعِلْمِ وَ الْجِسْمِ ، وَ اللَّهُ يُؤْتِي مُلْكَهُ مَنْ يَشاءُ وَ اللَّهُ واسِعٌ عَلِيمٌ
« 1 » و درباره امامان از خاندان و عترت پيامبر صلّى اللّه عليه و إله فرموده است
أَمْ يَحْسُدُونَ النَّاسَ عَلى ما آتاهُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ فَقَدْ آتَيْنا آلَ إِبْراهِيمَ الْكِتابَ وَ الْحِكْمَةَ وَ آتَيْناهُمْ مُلْكاً عَظِيماً
« 2 » همانا خداوند هنگامى كه بندهاى را براى نظام امور بندگانش برمىگزيند ، سينه او را براى تحمّل اين امر فراخ مىكند ، و چشمههاى حكمت را در دل او قرار مىدهد و علم را به او الهام مىفرمايد . . .
نشانههاى امامت
امّا اين كه امام چگونه شناخته مىشود ، و نشانههاى او چيست ، امام رضا عليه السّلام در پاسخ كسى كه اين مطلب را از او مىپرسد ، بيان مىفرمايد :
عرض مىكند : به چه چيز صحّت امامت كسى كه مدّعى آن است شناخته مىشود ؟
امام عليه السّلام فرمود : به سبب نصّ و دليل .
عرض كرد : چه چيزى دليل امامت است .
امام عليه السّلام فرمود : علم و استجابت دعا .
عرض كرد : چگونه به آنچه واقع مىشود خبر مىدهيد ؟
امام عليه السّلام فرمود : اين عهدى است كه از پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و إله به ما رسيده است .
عرض كرد : چگونه به آنچه در دلهاى مردم است خبر مىدهيد ؟
هامش
( 1 ) - بقره / 247 يعنى : خداوند او را بر شما برگزيده ، و علم و ( قدرت ) جسم او را وسعت بخشيده ، و خداوند ملكش را به هر كس بخواهد مىبخشد ، و بخششگستر و آگاه است .
( 2 ) - نساء / 54 يعنى : با اين كه مردم ( پيامبر و خاندانش ) به آنچه خداوند از فضل خود به آنان بخشيده حسد مىورزند ، به آل ابراهيم كتاب و حكمت دادهايم و حكومتى عظيم به آنان بخشيدهايم .