انسان سازگار است و همچنين امتيازات و شايستگيهاى لازمى را كه امام براى تصدّى اين مقام مهمّ بايد دارا باشد ، اين چنين شرح مىدهد :
امتيازات امام
امام رضا عليه السّلام در تعريف و تعيين امتيازات و شايستگيهايى كه امام بايد دارا باشد ، مىفرمايد : ناگزير بايد از همه داناتر ، خردمندتر ، پرهيزگارتر ، بردبارتر ، دليرتر ، بخشندهتر و پارساتر باشد ، و وجود اين صفات در او ضرورى است زيرا او پس از پيامبر ، اجراكننده احكام رسالت ، و روشنگر نكات مبهم دين ، و دقايق مسائلى است كه از نظر مردم پوشيده و پنهان است .
خداوند امام را انتخاب مىكند
امام رضا عليه السّلام در پاسخ پرسشكننده ، تأكيد مىفرمايد ، كه غير ممكن است انتخاب امام به نظر امّت واگذار شود بىآنكه پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و إله به فرمان الاهى او را تعيين كرده باشد ، زيرا آگاهى بر حقيقت افراد ، و اطّلاع بر صفات مطلوبى كه بايد در امام باشد ، امر غير مقدورى است ، و جز خداوند كسى بر نهان مردم و آنچه در دل دارند آگاه نيست .
امام مىفرمايد : آيا مردم حدود مرتبه امامت را مىشناسند ، تا بتوانند امام را برگزينند .
بىشكّ قدر و مرتبه امامت بزرگتر ، و شأن و منزلت آن والاتر و مقام و رتبه آن برتر و بالاتر و شناخت آن مشكلتر از آن است كه خرد مردم به آن برسد ، يا از طريق فكر و انديشه بدان دست يابند ، يا بتوانند كسى را به ميل و اختيار خويش به امامت برگزينند ، امامت ، مقامى است كه خداوند ابراهيم خليل را پس از پيامبرى بدان مخصوص داشت ، و شرف خلّت ( دوستى ) را پس از آن به دو ارزانى فرمود ، و آن را در كلام مجيد خود ستوده و فرموده است :
إِنِّي جاعِلُكَ لِلنَّاسِ إِماماً
« 1 » ابراهيم با خوشحالى از اين عرض كرد
وَ مِنْ ذُرِّيَّتِي
« 2 » خداوند عزّ و جلّ فرمود
لا يَنالُ عَهْدِي الظَّالِمِينَ
« 3 » اين آيه شريفه امامت هر
هامش
( 1 ) - بقره / 124 يعنى : ( خداوند به ابراهيم فرمود ) من تو را پيشواى مردم قرار دادهام ( ابراهيم عرض كرد ) از دودمان من ( نيز امامانى قرار بده خداوند فرمود ) پيمان من به ستمكاران نمىرسد ( و تنها فرزندان پاك تو شايسته اين مقامند ) .
( 2 ) - همان .
( 3 ) - همان .