به امام رضا عليه السّلام عرض كردم : درباره تفويض چه مىفرماييد ؟
امام عليه السّلام فرمود : خداوند تبارك و تعالى امر دين خود را به پيامبرش واگذارده و فرموده است : « ما آتاكم الرّسول فخذوه ، و ما نهاكم عنه فانتهوا . . . » « 1 » امّا در مورد آفرينش آفريدگان و روزى آنها چنين چيزى وجود ندارد ، سپس فرمود : خداوند عزّ و جلّ مىفرمايد
اللَّهُ خالِقُ كُلِّ شَيْءٍ
« 2 » همچنين فرموده است :
اللَّهُ الَّذِي خَلَقَكُمْ ثُمَّ رَزَقَكُمْ ثُمَّ يُمِيتُكُمْ ثُمَّ يُحْيِيكُمْ هَلْ مِنْ شُرَكائِكُمْ مَنْ يَفْعَلُ مِنْ ذلِكُمْ مِنْ شَيْءٍ سُبْحانَهُ وَ تَعالى عَمَّا يُشْرِكُونَ
« 3 » .
امام عليه السّلام هشدار مىدهد
در حديث ديگرى امام عليه السّلام روشن مىفرمايد ، كه رفتار مؤمن با معتقدان به تفويض بايد چگونه باشد ، تا بتواند به سبب افكار باطل و اعتقادات نادرستى كه اين گروه دارند ، ميان آنان و ديگران حاجز و مانعى قرار دهد ، كه بدين وسيله ضعيف و ناتوان شوند ، و تأثير خود را بر ديگران از دست دهند ، ابو هاشم جعفرى مىگويد :
از ابو الحسن الرّضا عليه السّلام درباره غلات و مفوّضه پرسيدم ، فرمود : غاليان كافر ، و معتقدان به تفويض مشركند ، هر كس با آنان همنشينى و آميزش كند ، و در خوردن و آشاميدن با آنها شريك شود ، و با آنها رفت و آمد كند ، و يا به آنان دختر دهد و يا از آنها دختر گيرد ، يا به آنها امان دهد ، و يا بر امانتى يا روايتى آنها را امين بداند ، يا به اندازه نيم واژه آنها را كمك كند ، از فرمانبردارى خدا و پيامبر صلّى اللّه عليه و إله و ما اهل بيت عليهم السّلام بيرون رفته است .
در حديث ديگرى امام عليه السّلام در آن هنگام كه سخن از جبر و تفويض به ميان مىآيد . به حاضران در مجلس خود مىفرمايد : آيا نمىخواهيد در اين مورد قاعده و اصلى را در اختيار شما بگذاريم ، كه در آن هيچ گاه اختلاف پيدا نكيد ، و هر كس با شما در اين باره جدال كند ، او را شكست دهيد ؟
هامش
( 1 ) - حشر / 7 يعنى : آنچه را پيامبر دستور مىدهد بگيريد ، و آنچه را نهى مىكند از آن بازايستيد .
( 2 ) - زمر / 62 خداوند آفريننده همه چيز است .
( 3 ) - روم / 40 خداست آن كه شما را آفريده و روزى بخشيده ، پس شما را مىميراند سپس زنده مىگرداند آيا آنان را كه شريك خدا مىدانيد هيچ از اين كارها مىتوانند كرد ، پاك و منزّه است از آنچه شريك او قرار مىدهيد .