خود اظهار ، و عملا با دورى جستن از قبول مسؤوليتها ، آگاهى خويش را نسبت به عواقب اين امر اثبات فرموده است .
جشن ولايتعهدى
پس از آنكه امام عليه السّلام پيشنهاد ولايتعهدى مأمون را پذيرفت ، مأمون تصميم گرفت اين رويداد بزرگ را جشن بگيرد ، لذا روز پنجشنبه را روز جشن و نشست با نزديكان و خواصّ قرار داد ، فضل بن سهل تصميم مأمون را دربارهء واگذارى ولايتعهدى خود به آن حضرت ، و ناميدن او به رضا ، به مردم اعلام كرد ، و دستور داد همه جامه سبز بپوشند ، و در روز پنجشنبه براى بيعت با آن حضرت و دريافت حقوق يكساله ، در آن مجلس حاضر شوند .
چون اين روز فرارسيد ، طبقات مختلف مردم ، اعمّ از فرماندهان و درباريان و قاضيان و جز آنها ، لباس سبز به تن كردند و حضور يافتند ، مأمون در مجلس نشسته بود ، و متّصل به مسند و جايگاه او دو پشتى بزرگ قرار داده بودند كه جايگاه امام عليه السّلام را مشخّص مىكرد ، و مأمون آن حضرت را پس از ورود در آن جا نشانيد در حالى كه امام عليه السّلام عمامه و شمشير بسته بود ، سپس دستور داد پيش از همه ، فرزندش عبّاس بن مأمون بيعت كند ، امام عليه السّلام دست خود را بالا گرفت به نحوى كه پشت دستش مقابل صورت آن بزرگوار و كف دستش مقابل صورت مردم بود ، مأمون عرض كرد ، دست خود را براى بيعت فرود آور ، امام عليه السّلام فرمود پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و إله به همين گونه بيعت مىكرد ، پس از عبّاس مردم همه با آن حضرت بيعت كردند ، و دست امام عليه السّلام همچنان بالاى دستها بود ، سپس بدرههاى زر آوردند ، و خطبا و شعرا از جا برخاستند ، و به ذكر فضايل و بيان مناقب آن حضرت ، و ستايش عمل مأمون درباره ولايتعهدى امام عليه السّلام پرداختند .
ابو عبّاد « 1 » عبّاس بن مأمون را فراخواند ، عبّاس از جا برجست ، و نزديك پدرش رفت و دست او را بوسيد ، مأمون او را دستور نشستن داد ، سپس محمّد بن جعفر را صدا كردند ، فضل بن سهل به او گفت از جاى برخيز ، او برخاست و رفت و نزديك مأمون ايستاد ، و از
هامش
( 1 ) - ابو عبّاد خزانهدار مأمون بوده است . ارشاد مفيد ص 253 ( مترجم ) .