بيرون كن ، و بدان خوشحال مباش ، زيرا به سامان نخواهد رسيد « 1 » .
سخنى با احمد امين
پيش از آنكه علل و اسباب واقعى موضوع ولايتعهدى را ، برحسب آنچه از وقايع تاريخى ، و شرايط زمانى دانسته مىشود شرح دهيم ، مايلم اشاره كنم به اين كه نگرش سطحى و كوتهانديشى برخى از نويسندگان و پژوهشگران در فهم مسائل تاريخى ، و بهتر است بگويم تعصّبات مذهبى ، آنان را وادار كرده است ، كه انگيزه مأمون را در بيعت با امام رضا عليه السّلام به ولايتعهدى چنين بيان كنند :
« امامان علوى هميشه بر اين گمانند ، كه اگر زمام امور مردم ، در دست آنها قرار گيرد ، جامعه را به سوى عدالت مطلق ، رهبرى مىكنند ، ولى ميان واقع و ادّعا فاصله زيادى است ، و مأمون از اين حيث ناراحت بود ، زيرا مىديد ، ائمّه خود را از چشمها پنهان داشتهاند ، و مرتكب گناه مىشوند ، بدون اين كه كسى آنها را ببيند ، و ارزش آنها را بشناسد ، از اين رو گفت براى مردم بهتر است ، اين امامان ظاهر شوند كه لغزشهاى آنها دانسته شود ، و تا اين حدّ تقديس نشوند ، و يقين داشت كه اگر به ميدان زندگى درآيند و مردم ببينند كه چگونه حكومت مىكنند ، و چطور مرتكب حرام مىشوند ، از نظرها مىافتند ، و اعتبارشان از ميان مىرود ، ولى تا هنگامى كه از ديدهها پنهان و مقهور و از حاكميّت محرومند ، مردم به آنها نظر دارند ، و به آنان مهر مىورزند ، از اين رو تصميم گرفت ، علىّ الرّضا را وليعهد خود قرار دهد » « 2 » .
اين است آنچه استاد احمد امين نوشته است ، و اين گفتار از او شگفتى ندارد ، زيرا او به تعصّب و هواداريهاى يك جانبه شناخته شده است ، و دشمنى او را با تشيّع و پيروان اهل بيت عليهم السّلام همه مىدانند .
در اينجا چند نكته را درباره سخنان او يادآورى مىكنيم :
1 - تجربهاى كه امّت اسلام از حكومت علويان دارد ، دوره خلافت على عليه السّلام است ،
هامش
( 1 ) - ارشاد ص 291 .
( 2 ) - سلسله انتشارات ( اقرأ ) المهدى و المهدويه ص 61 و 62 نوشته احمد امين .