هنگام سخن گفتن از دولت سليمان ( ع ) در اين باره به تفصيل بيشترى خواهيم پرداخت واز نظر خويش دفاع خواهيم كرد .
در هر صورت چه بسا تعيين ( اندازه گيرى دكتر خاخام « ابشتين » كمتر مبالغه آميز باشد كه مىگويد گسترهء دولت داوود از غرب به فينيقيه ( لبنان ) واز شرق به صحراى عربى واز شمال به رود عاص ( اورنت ) واز جنوب به خليج عقبه كشيده شده بود . « 1 » اما از تورات چنين بر مىآيد كه كشور إسرائيل در آن زمان به أوج وسعت خويش از شهر « دان » تا « بئر سبع » رسيد ؛ آنگاه در عين حال توراتى كه معروف به مبالغه دربارهء هر مطلبي است كه به گسترهء شمول دولت إسرائيل مربوط مىشود ، وسعت آن را از شمال به شهر « دان » واقع در فرودست كوه « حرمون » نزديكى « تل القاضي معلوم مىدارد ، آنجا كه معادن أردن به فاصلهء سه ميلى غرب بانياس قرار دارد . واز جنوب نز به « بئر سبع » كنونى محدود مىكند ، اما به شرق وغرب كشور إسرائيل تصريح يا اشارتى ندارد . افزون بر اين مسعودى را نظر بر اين است كه داوود ( ع ) بر فلسطين وارد شد حاكم بوده است ( مروج الذهب 1 / 70 ) .
شايسته است به اين مطلب اشاره كنيم كه فينيقيه - به ويژه در روزگار « حيرام » ( 980 - 936 ق . م ) كه هم عصر با داوود وسليمان واز رونق اقتصادى وفنآورى وآبادانى در ميان بني إسرائيل برخوردار بود ، خود دولتي مستقل بود ، اما در تورات ونيز برخى پيماننامههاى تاريخي هيچ اشارتى به اين مضوع كه حيرام زير فرمان داوود بود نشده است . اما اشاراتى دال بر تلاش داوود براي استوار داشتن روابطش با حاميان وپشتيبانانى كه در دورترين نقطهء شمال كشورش - غير از فلسطين در غرب - قرار داشتند ، آمده است . اسرائيليان در زمان حكومت داوود هرگز نتوانستند بر سراسر فلسطين چيره شوند وحتى چنانكه از روايات تاريخي بر مىآيد ، خراج هم به قدس نمىفرستادند . افزودن بر اين نبايد از نظر دور داشت كه فلسطينيان جنوبي با رضايت خاطر ورغبت نفس خود را زير حمايت فراعنهء شمالي سرزمين مصر در « تانيس » قرار داده بودند ودر همان زمان سياست نرم خويى را در فلسطين پيش گرفته بودند .
حتى « شيشنق » بنيادگذار خاندان بيست ودوم ، آنگاه كه پس از مرگ سليمان ( ع ) با يهودا به پيكار پرداخت ، چيزى كه دلالت كند كه شهرهاى فلسطين پيش از آن زير سلطهء مصريان بوده باشند ، اشارتى ندارد . « 2 »
هامش
( 1 ) .I . Epstein judaism 1970 p . 35.
( 2 ) . ج . كونتنو ، الحضارة الفينيقية ، ترجمهء محمد عبد الهادي شعيره ، 71 ؛ نيزH . R . Hall op - cit p . 431.