آسمانها وزمين وآنچه در بين آن دو هست از آن خداست ، هر چه بخواهد مىآفريند وخداوند بر هر كارى تواناست » [ مائده ، 17 ] وبدينسان باور اسلامى ، خلوص ، روشنى وسادگى خود را آشكار مىسازد ودر برابر انبانى از كژ باورىها وكژانديشىها واسطورهها ودوگانهپرستىها وعقايد آميخته به عقيدهء گروهى از أهل كتاب ، بيشتر جلوه مىكند ، ونخستين ويژگى عقيدهء اسلامى در بيان حقيقت الوهيّت ( خدايى ) وعبوديت ( بندگى ) بروز مىكند وبدون هر گونه ابهام ، شبهه وپيچيدگى ، ميان خدايى وبندگى تفاوت قائل شده وآنها را دو حقيقت كاملا جدا از يكديگر مىداند .
2 ) گروه دوّم مىپندارند كه خداوند يكى از سه كس است ، اينان كساني هستند كه به « تثليث » باور دارند ، باورى كه آميخته به پندارها وگمراهىها وأباطيل است ، آنان مىپندارند - نعوذ باللّه - خداوند يكى از سه كس است وآن سه كس [ سه أصل ( أقنوم ) ] برابر با نام خداى پدر ، خداى پسر وخداى روح القدس هستند ، آنان معتقدند كه عيسى بن مريم ، خدا ، پسر خدا ، در عين حال بشر وخداست ، همو لاهوت وناسوت ، خداوند وپسر خداوند ، ويكى از سه أقنوم تشكيل دهندهء خداست . قرآن كريم حكم خويش را دربارهء چنين باورى اين گونه صادر مىكند ؛ آن كس كه آن بپذيرد وبه آن باور داشته باشد ، كافر است . « 1 » خداوند متعال مىفرمايد :
« لَقَدْ كَفَرَ الَّذِينَ قالُوا إِنَّ اللَّهَ ثالِثُ ثَلاثَةٍ ، وَما مِنْ إِلهٍ إِلَّا إِلهٌ واحِدٌ ، وَإِنْ لَمْ يَنْتَهُوا عَمَّا يَقُولُونَ لَيَمَسَّنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْهُمْ عَذابٌ أَلِيمٌ
/ البتة كساني كه گفتند : خداوند يكى از سه [ أقنوم ] است ، كافر شدند وهيچ معبود [ راستين ] جز معبود يگانه نيست . واگر از آنچه مىگويند ، باز نيايند ، قطعا به كافرانشان عذابي دردناك خواهد رسيد » [ مائده ، 73 ] . در جايى ديگر مىفرمايد :
« يا أَهْلَ الْكِتابِ لا تَغْلُوا فِي دِينِكُمْ وَلا تَقُولُوا عَلَى اللَّهِ إِلَّا الْحَقَّ ، إِنَّمَا الْمَسِيحُ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ رَسُولُ اللَّهِ وَكَلِمَتُهُ أَلْقاها إِلى مَرْيَمَ وَرُوحٌ مِنْهُ ، فَآمِنُوا بِاللَّهِ وَرُسُلِهِ ، وَلا تَقُولُوا ثَلاثَةٌ انْتَهُوا خَيْراً لَكُمْ ، إِنَّمَا اللَّهُ إِلهٌ واحِدٌ سُبْحانَهُ أَنْ يَكُونَ لَهُ وَلَدٌ ، لَهُ ما فِي السَّماواتِ وَما فِي الْأَرْضِ وَكَفى بِاللَّهِ وَكِيلًا
/ اى أهل كتاب ، در دينتان غلوّ نكنيد ودربارهء خداوند جز حق نگوييد . جز اين نيست كه مسيح ، عيسى بن مريم رسول خدا وكلمهء اوست . [ كه ] آن را به [ رحم ] مريم افكند . وروحي از جانب اوست . پس به خداوند ورسولانش ايمان آوريد . ونگوييد [ خدايان ] سه كساند . [ از اين گفته ] بازآييد تا [ آن ] برايتان بهتر باشد . جز اين نيست كه خدا معبود يگانه
هامش
( 1 ) . محمد بن شريف ، پيشين ، ص 190 .