فرمودهاند : « إنّما جئت لأتمم مكارم الأخلاق / آمدهام تا مكارم اخلاق را كامل كنم » . « 1 »
بنابراين مىتوان گفت كه إنجيل در واقع نفخهء أحيا وتجديد روح دين وتهذيب وجدان انسان ، با ارتباطي سر راست با خداوند از فرا سوى نصوص است ومسيح آمد كه اين احياء وتهذيب ( پاكداشت ) را بياورد ودر راه انجام آنها از جان ودل كوشش كرد ، آنگاه يهود در حق وى آنچنان نيرنگ ورزيدند كه بر كسى پوشيده نيست . « 2 »
2 ) خداوند متعال مقرر داشت كه در گهواره وميانسالى با مردم سخن بگويد ، مراد از مهد همان گهوارهاى است كه كودك در دوران شير خوارگى آنجا مىخوابد ومراد از اين عبارت آن است كه آن حضرت در سنى كه هر كودكى در آن هنگام به گهواره نياز دارد ، با مردم سخن گفت ، در نتيجة تفاوتى نمىكند كه در آغوش مادر ويا در گهواره بوده باشد . ولى دربارهء واژهء « كهل » بايد گفت كه دورهاى از زندگى هر انساني است كه در آن سنّ به أوج نيرو وجوانى كامل خود مىرسد وبرگرفته از واژهء عربى « اكتهل النّبات » است كه هر گاه گياهى استوار وقوى شود ، چنان گويند « 3 » . مراد آن است كه حضرت مسيح ( ع ) در اين دو حالت به عنوان پيامبر با مردم سخن خواهد گفت وتفاوتى ميان سخن گفتن أو در زمان كودكى ودر حالت كهولت كه به رشد كامل عقلي مىرسد ومعمولا پيامبران را بايد در آن سن جست ، وجود ندارد . « 4 » اما سخن
هامش
( 1 ) . عبد الحليم محمود ، دلايل النبوة ومعجزات الرسول ، ص 462 .
( 2 ) . في ظلال القرآن ، 1 / 399 .
( 3 ) . روايت شده كه حضرت عيسى به هنگام فرا بردن به آسمان سى وسه سال وشش ماه داشت ، بنابراين نبايد أو به سنّ كهولت ( ميانسالى ) رسيده باشد ، اين اشكال را از دو جهت پاسخ گفتهاند ، نخست آنكه كهل در أصل لغت به معناى كامل وتامّ است وكاملترين دوران زندگى هر انساني از سى تا چهل سالگى است ، بنابراين وصف أو به كهل درست خواهد بود . پاسخ دوم همان است كه حسين بن فضل بجلى گفته است كه مراد از « كهل » آن است كه پس از نزول از آسمان به زمين به كهولت مىرسد وبا مردم سخن مىگويد ودجّال را مىكشد . حسين بن فضل مىگويد : در اين آية به نصّ ثابت است كه آن حضرت ( ع ) به زمين فرود خواهد آمد ، حال آنكه سيد بن مسيّب وزيد بن اسلم وديگران معتقدند كه آن حضرت در سىوسه سالگى به آسمان فرابرده شده وبه زمين بازخواهد گشت وبيستوچهار سال ديگر خواهد زيست ، چنانكه ابن جرير به سند صحيح از كعب الأحبار روايت كرده وابن جرير روايت ديگرى به تأييد آن از ابن زيد نقل كرده كه وى گفت :
عيسى ( ع ) در گهواره با مردم سخن گفت ، آنگاه باز - وقتي كه دجال را بكشد - با مردم سخن خواهد گفت كه آن زمان ميانسال خواهد بود . ( تفسير فخر رازي ، 8 / 52 ؛ تفسير روح المعاني ، 3 / 164 ؛ تفسير طبري ، 3 / 272 - 273 ؛ تفسير قرطبى ، ص 1322 - 1334 ؛ تفسير المنار ، 3 / 252 - 255 ) .
( 4 ) . ابن إسحاق از أبو هريره نقل كرده كه رسول خدا ( ص ) فرمود : « ما تكلّم أحد في صغره إلّا عيسى وصاحب جريح / كسى در كودكى سخن نگفته مگر عيسى وصاحب جريح » ودر روايت ديگرى آمده است كه آن