از خود را تصديق مىكنند ، هر چند به تأييد الهى احكام برخى شرايع آنان متفاوت است ، در نتيجة تا آنجا كه ما مىدانيم به تورات عمل مىكرد وبا احكام آن مخالفت نمىورزيد ، مگر در مواردى كه خداوند متعال در إنجيل بر مردم آسانتر گرفته ، حال آنكه در تورات حكمي دشوارتر در آن باره آمده است . « 1 » در تفسير كبير از وهب بن منبّه روايت شده كه عيسى ( ع ) بر شريعت موسى ( ع ) عمل مىكرده است ، چنانكه حرمت شنبه را نگاه مىداشت وبه سوى بيت المقدّس نماز مىگزارد ، آگاه دو تفسير از عبارت
« وَلِأُحِلَّ لَكُمْ بَعْضَ الَّذِي حُرِّمَ عَلَيْكُمْ »
ارائه مىدهد ، نخست آنكه مىگويد أحبار از نزد خويش شرايع باطلى را مقرر مىداشتند وآن را به حضرت موسى نسبت مىدادند ؛ عيسى ( ع ) آمد وآنها را از ميان برداشت وباطل كرد وأوضاع به همان حالتي برگشت كه در زمان حضرت موسى وجود داشت . ديگر آنكه خداوند متعال به كيفر برخى جناياتى كه يهود مرتكب شده بودند ، چيزهايى را بر آنان حرام گردانيده بود ، چنانكه خداوند متعال در اين باره مىفرمايد :
« فَبِظُلْمٍ مِنَ الَّذِينَ هادُوا حَرَّمْنا عَلَيْهِمْ طَيِّباتٍ أُحِلَّتْ لَهُمْ
/ به كيفر ستمى كه برخى از يهوديان مرتكب شدند ، چيزهاى پاكى را كه براي آنان حلال بود ، بر آنان حرام كرديم » . اين تحريم همچنان به قوت خود باقي بود تا اينكه حضرت عيسى ( ع ) آمد وآن سختگيرىها را از عهدهء آنان برداشت . برخى ديگر گفتهاند : عيسى ( ع ) بسيارى از احكام تورات را از ميان برداشت واين امر هيچ تعارضى با تصديق تورات كه پيش از اين بيان شده ندارد . چنانكه حرمت شنبه را برداشت ويكشنبه را به جاى آن مقرر كرد ودر تمامى موارد حق به جانب أو بود ، چرا كه طبق آموزههاى ديني ناسخ ومنسوخ هر دو حق ودرست هستند . « 2 »
از اين روى آيهء
« وَمُصَدِّقاً لِما بَيْنَ يَدَيَّ مِنَ التَّوْراةِ وَلِأُحِلَّ لَكُمْ بَعْضَ الَّذِي حُرِّمَ عَلَيْكُمْ »
در واقع از طبيعت راستين مسيحيت پرده بر مىدارد ، چنانكه تورات نازل شده بر موسى در بر دارندهء تشريح نظاممندى - سازگار با نياز آن زمان وموقعيتهاى زندگى بني إسرائيل ( به عنوان ديانتى ويژهء گروهى از مردمان در يك دوره از زمان ) - براي جامعه بوده ودر رسالت
هامش
- عهد عتيق چيزى ديگر است . تورات تنها پنج سفر از أسفار عهد عتيق را شامل است ، امّا أسفار عهد عتيق بالغ بر 35 سفر ( در نگاه پروتستانها ) وهفت سفر بيشتر ( در نگاه كاتوليكها ) است . اين بودن در نظر گرفتن أسفار أبوكريفا وأسفار گم شده است ( مؤلّف تحقيقات مفصلى را دربارهء تورات ارائه داده است محمد بيومى مهران ، إسرائيل ، 3 / 1 - 379 ) .
( 1 ) . تفسير طبري ، 3 / 281 .
( 2 ) . تفسير فخر رازي ، 8 / 59 .