فرو فرستاد و « إنجيل » هم كتابي است كه خداوند بر حضرت عيسى ( ع ) نازل كرد كه آن حضرت حافظ هر دوى آنها بود . « 1 »
در اينجا بايد به اين حقيقت اشاره كنيم كه تورات نيز مانند إنجيل كتاب عيسى نيز بود ودين أو بر پايهء آن استوار بود وإنجيل به مثابهء تكمله واحياى روح تورات ونيز أحيا كنندهء روح ديني به شمار مىآمد كه در دلهاى بني إسرائيل ديگر رونقى نداشت . بسيارى از آنان كه دربارهء مسيحيّت سخن گفتهاند به نحوى در اين باره به خطا رفتهاند وبه اشتباه از تورات غفلت كردهاند ، حال آنكه تورات بنياد دين حضرت عيسى ( ع ) است ومىبينيم شريعتي كه نظام جامعه بر پايهء آن استوار است ، در تورات بيان شده وإنجيل - جز در اندك مواردى - به آن نپرداخته است ، از اين روى خداوند متعال از زبان مسيح ( ع ) مىفرمايد :
« وَمُصَدِّقاً لِما بَيْنَ يَدَيَّ مِنَ التَّوْراةِ وَلِأُحِلَّ لَكُمْ بَعْضَ الَّذِي حُرِّمَ عَلَيْكُمْ وَجِئْتُكُمْ بِآيَةٍ مِنْ رَبِّكُمْ فَاتَّقُوا اللَّهَ وَأَطِيعُونِ
/ وتصديق كنندهء توراتى كه پيش از من است [ فرستاده شدهام ] و [ نيز آمدهام ] تا برخى از آنچه را كه بر شما حرام شده بود ، حلال گردانم ونشانهاى از [ جانب ] پروردگارتان براي شما آوردهام ، پس از خداوند پروا بداريد واز من فرمان بريد » [ آل عمران ، 50 ] . ابن كثير مىگويد ، اين آية دلالت مىكند كه عيسى ( ع ) بخشي از شريعت مقرر در تورات را نسخ كرده وچنين نيز بوده است ، اما برخى از عالمان گفتهاند كه چنين نبوده بلكه برخى از أمور مشتبه را كه به خطا دربارهء آنها اختلاف مىورزيدند ، روشن ساخت وپرده از آن برداشت ، چنانكه در آيهاى ديگر مىفرمايد :
« وَلِأُبَيِّنَ لَكُمْ بَعْضَ الَّذِي تَخْتَلِفُونَ فِيهِ
/ وتا بخشي از آنچه را كه در آن اختلاف مىورزيد براي شما تبيين كنم » ، « 2 » طبري مىگويد : عيسى ( ع ) به تورات ايمان واقرار داشت وآن نيز كتابي آسمانى واز جانب خداوند بود « 3 » . همچنين تمام پيامبران كتابها وپيامبران پيش
هامش
( 1 ) . تفسير ابن كثير ، 1 / 546 .
( 2 ) . تفسير ابن كثير ، 1 / 546 .
( 3 ) . بر خود لازم مىدانيم كه در اين مقام تبيين كنيم توراتى كه عيسى ( ع ) به آن ايمان واقرار داشت ، همان توراتى بود كه خداوند متعال بر حضرت موسى نازل كرد ، تورات مشتمل بر هدايت ونور وقائل به يگانگى خداوند وتنزيه أو از مظاهر كاستى بود وبه روز قيامت وپاداش وكيفر وبهشت ودوزخ باور داشت ، همچنين مشتمل پند ، انديشه وشريعتي بود كه در ميان آنان حكم مىراند وقائل به عصمت پيامبران بود . اما آن تورات اصلى با فصول ونصوص وآموزههايش ، به همان صورت الهى در تورات متداول امروزى نيامده است ، چنانكه به دست گناهكار أحبار تحريف ودگرگون شد وبه جاى آن أموري را نوشتند كه با خواستهها ونقشههاى يهود سازگارى داشت ، آنگاه مىپندارند همان توراتى است كه خداوند متعال بر موسى ( ع ) فرو فرستاده است .« كَبُرَتْ كَلِمَةً تَخْرُجُ مِنْ أَفْواهِهِمْ إِنْ يَقُولُونَ إِلَّا كَذِباً »گذشته از آن كه تورات موسى چيزى
و