نشانهاى بر كمال قدرت الهى بر أنواع آفرينش است ، چنانكه حضرت آدم ( ع ) را بدون پدر ومادر ، حضرت عيسى ( ع ) را بدون پدر وحضرت حوّا ( ع ) را بدون مادر وديگر مردمان را از پدر ومادر آفريد ، ابن كثير مىگويد : اين آفرينش چهار گانه بر كمال قدرت وسلطهء عظيم خداوندى دلالت دارد كه جز أو خدا وپروردگارى نيست . « 1 » چنانكه سنت الهى به همين منوال أخير ( آفرينش مردم از زن ومرد ) استمرار يافت وخداوند آن را براي استمرار زندگى از طريق تناسل از مرد وزن در ميان تمامى أنواع واقسام مختلف آفريدگان ، حتى آنان كه نرينه ومادينهشان از هم جدا نيست ، با به وديعه نهادن مايهء نرينگى ومادينگى در يكى از آنها مقرّر داشت . واين سنّت نسلها ادامه يافت تا اينكه در تصور بشر چنين جاى گرفت كه آن يگانه راه زاد وولد است ورخداد نخست ( رخداد پيدايى انسان كه رخدادى يگانه وبيرون از قياس بود ) را به فراموشى سپردند . از اين روى خداوند متعال نمونهء عيسى ( ع ) را در ميان آورد تا گسترهء نامتناهى قدرت وارادهء مطلق خويش را به مردم يادآور شود وبه آنان بنماياند كه قدرت الهى هرگز محدود به قوانين مقرّر از جانب أو نيست ودر عين حال اين واقعه ديگر تكرار نشد ، چرا كه أصل ، جريان سنت مقرر واجراى قانون برگزيدهء الهى است وهمين يك رخداد براي آگاهانيدن آشكار مردم به حقيقت اراده وقدرت خداوند وفراتر بودن آن از قوانين مقرر كافى بود . چنانكه مىفرمايد :
« وَلِنَجْعَلَهُ آيَةً لِلنَّاسِ »
. امّا نظر به شگرفى وسترگى اين رخداد وتصوّر آن چنانكه بوده ودرك حكمت وقوع آن بر گروهى از مردم گران آمد ، از اين روى به عيسى ( ع ) صفات خدايى دادند ودربارهء زادن أو خرافهها واسطورههاى بسيار ساختند كه بازتاب آن دو گونه بود ، يكى آنكه چنين حكمتى در آفرينش أو به آن طرز شگرف قدرت قيدناپذير الهى را اثبات مىكند ، امّا از ديگر سوى باورها وپندارهاى توهم وبر عقيدهء توحيد غبار زشتى نشاند « 2 » چرا كه نظريات ديگرى كه به پستى وفرومايگى تمايل داشت نمودار شد ومريم طاهرهء بتول را در معرض تهمتهايى قرار داد كه روح پاكش [ هزاران بار ] از آنها مبرا است . بي اهميّت نخواهد بود كه در اين مقام به بشارتى كه در إنجيل دربارهء محمد ( ص ) آمده نيز اشارتى بكنيم ، آنجا كه حضرت مسيح ( ع ) مىفرمايد : « ذاك يمجّدنى / آن كه مرا نكو مىدارد » « 3 » چنانكه پيش از اين نيز ديديم در قرآن كريم آيات بسيارى در مقام دفاع از حضرت مسيح ومادر پاك وپاكدامنش وارد شد وبا حجتي سرشار ، غبار شبهه را از دامن آن بزرگواران زدوده وبه اين
هامش
( 1 ) . تفسير ابن كثير ، 3 / 187 .
( 2 ) . في ظلال القرآن ، 4 / 2304 - 2305 .
( 3 ) . إنجيل يوحنا : 16 / 14 .