پادشاهى بر ما دارد حال آنكه ما به فرمانروايى از أو سزاوارتريم واز مال [ دنيا نيز ] بهرهء چندانى به أو داده نشده است . گفت : به راستى خداوند أو را بر شما برگزيده است وبه أو در دانش و [ نيروى ] بدن افزون داده است وخداوند فرمانروايىاش را به هر كس كه بخواهد مىدهد وخدا گشايشگر داناست . وپيامبرشان به آنان گفت : بىگمان نشانهء فرمانروايىاش آن است كه صندوق [ عهد ] كه در آن [ مايهء ] آرامشى است از [ سوى ] پروردگارتان وبازماندهاى از آنچه آل موسى وآل هارون بر جاى گذاردهاند ، در حالي كه فرشتگان آن را حمل مىكنند ، [ به سوى ] شما بازمىگردد . حقّا كه اگر مؤمن باشيد ، در آن براي شما نشانهاى است » [ بقره ، 246 تا 247 ] . « 1 »
مفسّران در تعيين آن پيامبرى كه بني إسرائيل از أو خواستند كه پادشاهى براي آنان بگمارد اختلاف نظر دارند ، از قتادة روايت كردهاند كه أو « يوشع بن نون » بوده است ، ابن كثير در تفسير خود مىگويد : روايت قتادة بعيد به نظر مىرسد ، چرا كه اين رخداد به زماني طولانى پس از موسى ( ع ) ، در زمان داوود ( ع ) اتفاق افتاد ، از آن زمان تا عصر داوود بيش از يك هزاره گذشته است . به نظر مىرسد كه نظر ابن كثير درست باشد ، اما أو دربارهء فاصلهء زماني از عصر حضرت موسى تا عهد حضرت داوود غلو كرده است ، بلكه محدّثان محقّق ، اين زمان را چهار سده ونيم ذكر كردهاند ، وما پيش از اين نظريه كه آن را دو قرن مقرر مىدارد ، ترجيح داديم وسدّى گفته است كه أو « شمعون » بوده است ومجاهد وديگران از أو به « شموئيل / صموئيل » ياد كردهاند ، « 2 » كه به نظر مىرسد ، اين نظر درستتر باشد .
اما دربارهء انگيزهء گماردن پادشاه بر بني إسرائيل ، برخى از مفسران را نظر بر اين است كه جالوت ، رئيس وپادشاه عمالقه كه از پادشاهان ستمگر واز فرزندان « عمليق » وبه روايتي ديگر پادشاه كنعانيان بود وقومش در ساحل درياى « روم » ميان فلسطين ومصر مىزيستند ، بر بني إسرائيل يورش آورده وفرزندانشان را به اسارت گرفتند . چنانكه گفتهاند از فرزندان
هامش
( 1 ) . جامع البيان ، خبري ، 5 / 291 - 328 ؛ تفسير النسفي ، 1 / 124 - 125 ؛ روح المعاني آلوسى ، 2 / 166 - 168 ؛ الكشاف زمخشري ، 1 / 378 - 379 ؛ تفسير الكبير فخر رازي ، 6 / 181 - 193 ؛ الجامع لاحكام القرآن قرطبى ، 1051 - 1058 ؛ مجمع البيان طبرسى ، 3 / 275 - 284 ؛ تفسير قاسمى ، 2 / 641 - 674 ؛ في ظلال القرآن سيد قطب ، 2 / 266 - 269 ؛ المنار ، 2 / 372 - 373 ؛ تفسير ابن كثير ، 1 / 449 - 452 ؛ تفسير الجلالين ، 43 - 44 ؛ صفوة التفاسير ، 1 / 156 - 158 .
( 2 ) . تفسير ابن كثير ، 1 / 449 ؛ البحر المحيط ، 1 / 370 ؛ تفسير نسفى ، 1 / 124 .