سرور تمامى موجودات ( ص ) برابرى نمىكند وهرگز نمىتوان براي أو همسنگى يافت ودست به آسمان نتوان سود . از اين روى است كه مىتوان فاطمه را از عايشه برتر دانست ، حال آنكه بسيارى بر خلاف اين نظر دارند وچنين استدلال مىكنند كه پيامبر أكرم ( ص ) فرموده است :
« خذو ثلثي دينكم عن الحميراء / دو سوّم دين خود را از « حميرأ » / عايشه بگيريد » ، همچنين مىفرمايد : « فضل عائشة على النساء كفضل الثريد على الطّعام / برترى عايشه بر زنان همچو برترى ثريد ( تريت كه در آن روزگار ، رونق ويژهاى داشت ) بر ديگر خوراكهاست . همچنين مىگويند كه عايشه روز قيامت در بهشت با همسر خويش رسول خدا ( ص ) وفاطمه آن روز با همسر خويش علي ( ع ) همراه خواهد بود وميان پيامبر أكرم ( ص ) وحضرت على تفاوت بسيار است . با توجه به ماهيت چنين استدلالي بديهي به نظر مىرسد كه هيچ يك از موارد پيش گفته از چند جهت نمىتوانند نصّى دال بر افضليت عايشه بر زهرا باشند . نخست آنكه بيشترين چيزى كه از حديث أول - با فرض صحّت آن - به دست مىآيد اين است كه وى نسبت به دو سوّم دين آگاه وعالم بوده است ، كه چنين فرضى هرگز نفى چنان دانشى از پارهء تن رسول خدا ( ص ) نمىكند ، از آن گذشته پيامبر أكرم ( ص ) مىدانست كه فاطمه ( س ) پس از أو دير زماني زنده نخواهد بود كه امكان دريافت دين از أو وجود داشته باشد واز اين روى دربارهء أو چنين سخنى نگفت ، اگر غير از اين بود ، چه بسا مىفرمود تمامى دين خود را از زهرا فرا گيريد ، بنابراين نگفتن چنين سخنى دربارهء كسى كه عقل ونقل بر دانش بسيار أو دلالت دارند ، بر مفضوليت آن حضرت دلالت نمىكند . اگر جز اين باشد ، آنگاه عايشه بايد از پدرش نيز أفضل باشد ، چرا كه به دليل عمر اندكش پس از رسول خدا ( ص ) ونيز مشكلات بسيارى كه با آنها روبهرو شد - جز اندكى - از أمور دين توسط أو روايت نشده است . از آن گذشته رسول أكرم ( ص ) مىفرمايد : « إنّى تركت فيكم الثقلين ، كتاب اللّه تعالى وعترتي ، لا يفترقان حتّى يزدا على الحوض / من دو چيز گران بها را در ميان شما بر جاى گذاشتهام ، كتاب خداوند وعترت خويش ، هرگز از همديگر جدا نمىشوند تا اينكه بر حوض [ كوثر ] وارد شوند » .
چنانكه پيداست قطعا اين روايت از حيث مضمون ودلالت بر دانش عترت رساتر از روايت پيش گفته است وچگونه چنين نباشد ، حال آنكه فاطمه ( س ) [ مادر ] وسرور اين عترت است ؟
دوّم آنكه حديث دوم با برخى از روايات ديگر دالّ بر افضليت ديگران در تعارض است ، چنانكه ابن جرير از عمار بن سعد روايت كرده كه گفت : رسول خدا ( ص ) به من فرموده است كه : « فضّلت خديجة على نساء أمّتى كما فضّلت مريم على نساء العالمين / خديجة بر زنان أمت
بررسى تاريخى قصص قرآن ( فارسى ) — صفحة 251
مساهمون: محمد بيومي مهران
ص٢٥١