سرپرستىاش را بر عهده خواهد گرفت . وقلمهاى خويش را در رود أردن انداختند . باز از جريان آب قلم زكريا بيرون آمد ، آنان گفتند : بايد براي بار سوّم قرعه اندازيم ، سپس اگر قلم هر كس را كه آب با خود ببرد ، أو سرپرستش خواهد بود ، باز قلمهاى خود را انداختند وآب قلم زكريا را با خود برد وقلمهاى آنان با جريان آب بالا آمدند ، آنگاه بود كه زكريا أو را برگرفت . « 1 »
فخر رازي مىگويد مراد از أقلام ، افزارى بود كه با آن تورات وساير كتابهاى آسمانى را مىنوشتند وشيوهء قرعه انداختن آنان چنين بود كه مقرّر داشتند ، هر كس كه قلم أو بر خلاف جريان آب سير كند ، حق با اوست . وقتي چنين كردند تنها قلم زكريا چنين وصفى داشت ، آنگاه بود كه سرپرستى آن كودك را به أو سپردند بيشتر مفسران چنين نظر دارند . « 2 » قرآن كريم نيز به همين أشارت مىكند ومىفرمايد :
« ذلِكَ مِنْ أَنْباءِ الْغَيْبِ نُوحِيهِ إِلَيْكَ وَما كُنْتَ لَدَيْهِمْ إِذْ يُلْقُونَ أَقْلامَهُمْ أَيُّهُمْ يَكْفُلُ مَرْيَمَ وَما كُنْتَ لَدَيْهِمْ إِذْ يَخْتَصِمُونَ
/ اين [ گفتهها ] از خبرهاى غيب است آن را به تو وحى مىكنيم وآنگاه كه تيرهاى [ قرعه ] شان را مىانداختند تا كداميك از آنها سرپرست مريم باشد به نزدشان نبودى وآنگاه [ هم ] كه با همديگر گفتگو مىكردند به نزد آنان نبودى » [ آل عمران ، 44 ] . قرآن كريم به رخدادى أشارت دارد كه در عهد عتيق وعهد جديدى كه امروزه در دست است ، ذكرى از آن در ميان نيست ، امّا به طور يقين روحانيان يهودي ومسيحي از آن آگاه بودهاند . وآن رخداد قرعه انداختن [ به قلم ] توسط پرده داران معبد به اين هدف است كه مريم نصيب چه كسى باشد . نصّ قرآني اين موضوع را به تفصيل بيان نمىكند ، شايد به اين دليل كه شنوندگانش از موضوع آگاه بودهاند وشايد هم براي آنكه بر أصل حقيقتي كه مىخواست براي نسلهاى آينده بيان شود چيزى افزوده نشود . « 3 »
بدين ترتيب زكريا سرپرستى مريم ، مادر مسيح ( ع ) را پس از وفات پدرش ، عمران ، بر عهده گرفت . ودر خبري صحيح وارد شده كه وى شوهر خاله يا خواهرش بود ، چنانكه مىفرمايد : « فإذا يحيى وعيسى وهما ابنا الخالة » وبنا بر روايت ابن إسحاق وابن جرير نيز گاهى از أو به عنوان شوهر خالهاش ياد مىشود . بنابراين ، حضرت مريم ( ع ) تحت حضانت خالهء خويش قرار گرفت . همچنين در حديثي صحيح آمده است كه رسول خدا ( ص ) در حقّ عماره بنت حمزه مقرر داشت كه تحت حضانت خالهء خويش ، همسر جعفر بن أبي طالب قرار
هامش
( 1 ) . تفسير روح المعاني ، 3 / 138 .
( 2 ) . في ظلال القرآن ، 1 / 396 .
( 3 ) . آل عمران ، 44 .