پاداش اين كردهاش ، أو وخانوادهء پدرش را باقي گذاردند وآنان را در ميانهء « إسرائيل » جاى دادند . يشوع به آنچه كه بر آن شهر رفته بود بسنده نكرد ، بلكه وقعه داشت ؛ « كساني كه دوباره آنجا را بسازند ودروازههايش را افراشته دارند ، مورد نفرين هستند . » بسيارى از دانشمندان را نظر بر آن است كه سقوط أريحا به سبب دميدن كاهنان در بوقها وگردش هفت روز به دور شهر نبوده ، بلكه سبب ، زمين لرزهاى است كه در آن شهر به وقوع پيوست . « 1 » پس از آن رخداد ، ضربهء ديگر نصيب « عاى » شد كه از راه نيرنگى كه يهودان در ميان آوردند سقوط كرد : « آنگاه آنان را چنان درهم كوبيدند كه از آنان هيچ كس وهيچ چيزى بر جاى نماند » . « 2 »
برخى از محققان اين سقوط را پندارى از سوى يهوديان مىدانند چرا كه آن زمان در آنجا شهري به نام « عاى » وجود نداشته است وأقوام « مدام جوديت ماركيت كروز » در جايگاه « عاى » ( تپهاى در فاصلهء حدود 20 كيلومترى شمال غرب اريحاى امروزى ) بود ، نشانگر وجود شهري در عهد آغازين برنز است كه در حوالي سال دو هزار ودويست پيش از ميلاد ويران گشته است . همچنين « عاى » را به ويرانه نيز معنى كردهاند ، از اين روى دانشمندان معتقدند كه تفسير محتمل روايت عهد عتيق ممكن است چنين باشد كه در آن روايت ميان « عاى » و « بيت ايل » كه در فاصلهء يك ونيم كيلومترى « عاى » قرار دارد ، اشتباه شده باشد . به هر حال بنابر روايت عهد عتيق ، با گسترش آتش اسرائيلى ، شهرهاى كنعانى سوختند ومردمانش از پير وجوان ومرد وزن ، همه كشته شدند ، وهيچ كس جلودار شرارهء آتش ايشان نبود ، چنانكه ديوانهوار به پيش مىتاخت وحتى جانوران از دست آن أيمن نبودند ؛ و « يشوع » از چارپايان ( گاو ، گوسفند ، درازگوش و . . . ) چيزى را بر جاى نگذارد ، همه را سوزاند وهر چه را كه بود ، بر باد داد مگر معادن وگدازههاى زر وسيم را كه باقي ماندند .
همچنان به پيش مىتاخت تا آنكه بر « جبعون » ( ناحيهاى در 13 كيلومترى شمال غربى قدس كنونى » و « لبنه » ( تپهاى در ورناط ، شمال غربى بيت جيرين يا تل الصافية ) و « لخيش » ( تلّ الدوير ) و « جازر » ( تل الجزر ، واقع در 27 كيلومترى جنوب شرق حيفا ) و « عجلون » ( ويرانهاى در نزديكى أربد ) و « حبرون » ( شهر الخليل ، واقع در 30 كيلومترى جنوب غربى قدس ) و « دبير » ( تپهء بيت مرسم ، واقع در 19 كيلومترى جنوب غرب الخليل ) و « حاصور »
هامش
( 1 ) .j . finegan , op . cit , p . 158 ; T . R . glover , Ancient world , 1968 , p . 134.
( 2 ) . يشوع ، 7 : 3 ؛ 8 : 13 - 29 .