بيشتر دارد . « 1 » ودر تورات مىخوانيم كه : « سليمان در « عصيون جابر » كه در كنار « أيله » در كنارهء درياى « سوف » در سرزمين « أدوم » بود كشتىهايى ساخته است » . « 2 » چنانكه در تپّهء « الخليفهء » عصيون جابر ميخهاى آهنين بزرگى ونيز ميخهايى از آلياژ مس وآهن وپارههايى از طنابهاى ضخيم وانباشتهاى از قير براي پيوستن اعضاى كشتىها ومقدارى صمغ براي اندود كردن آنها كشف شده است « 3 » ودر آنجا اين امكان وجود داشت كه چوبهاى مورد نياز را از جنگلهاى بلوطى كه آن زمان در « أدوم » يافت مىشد ، به دست آورند . « 4 » با اين حال به رغم وجود جنگلهاى بسيار پوشيده از خرما بنان در همسايگى آن مكان ، چوبهاى لازم براي كشتى سازى به طور كامل وجود نداشت واين هدف برآورده نمىشد ، از اين روى « حيرام » صوري چوبهايى را كه هشت هزار كس آنها را حمل مىكردند به آنجا فرستاد وبا آن ده فروند كشتى ساخته شد كه آگاهىهاى بسيارى دربارهء اين ده فروند كشتى ، وحتى نامهايى ربّانى از فينيقيان ، در دست است . « 5 » چنانكه اطلاعاتى از مجموعه كشتىهاى ويژهء حيرام نيز نداريم كه همراه با كشتىهاى سليمان از راه دريا به « أوفير » آمدند واز آنجا طلا وچوبهاى كمياب وسنگهاى گران بها وهر كالاى كمياب ونا آشنايى را به بيت المقدس آوردند . « 6 » اين حقيقت در نزديكى « تل ابيب /
Tel Aviv
» از « اوستراكا » كشف شده است كه تاريخ آن به ميان سالهاى 900 تا 800 ق . م بر مىگردد ونصّى دالّ بر آن مىگويد : « أوفير به خاطر بيت حورن از ميان رفت . » « 7 »
هامش
( 1 ) .O . Eissfeldt op - cit p . 593.
( 2 ) . اوّل پادشاهان ، 9 : 26 .
( 3 ) . پيش از اين گمان مىبردند كه « عصيون جابر » در عين غديان واقع در ژرفاى درّه « العربه » قرار داشت ، امّا هيئت آمريكايى ، به رياست نلسون ژارك ، جايگاه آن را در تلّ الخليفة به فاصلهء 21 ميلى از ساحل دريا بر جانب شمالي خليج عقبه در نزديكى بندر « إيلات » كنونى در نيمهء راه ميان شهر عقبه وجانب شرقي خليج عقبه و « امّ الرشراش » بر كنارهء غربى يافتند كه پس از آن عصيون جابر در نگاه برخى به نام « پرنيسا /Pernise» شناخته شد ، آنگاه دوباره پادشاه يهودا آن را به نام « إيلات » ساختN . Glueck The Other Side of the Jorden New - Havan 1940 p . 50 - 113 K . M . Kenyon op - cit p . 257 J . Hasting op - cit p . 253 Albright The Archaeology of Palestine p . 44 127 128 J . Hprnell Antiqity 21 1947 p . 66. ( 4 ) . جورج فضلو حورانى ، پيشين ، ص 34 .
( 5 ) .W . Keller op - cit p . 201.
( 6 ) . اوّل پادشاهان ، 10 : 11 - 12 .
( 7 ) .B . Mailer Two Hebrew Ostraca from Tell - Qasile JNES 10 1951 p . 265 F ; syria , XXVI.