دست به هيچ كارى نمىزدند واز انجام ديگر أمور نظامى معاف بودند ؛ بلكه عكس اين قضية صادق بود واگر كسى از آنان براي خدمت نظامى فرا خوانده نمىشد ، آنان را به أموري ديگر از قبيل ساختن پناهگاهها ومقرّ ويژهء ارابهها مىگماردند ، ضمن آنكه در موارد ساختمانى نيز به كارشان مىگرفتند . از اين روى بهتر آن است بر كارى كه به اشتباه « السخره » ناميده شده است ، نام « خدمات عمومى » براي ساختن ونگاهدارى دژهاى دفاعى وخدمت ارتش اطلاق كنيم . « 1 »
بنابر كشفيات ثابت شده ، افراد موظف به خدمات عمومى را براي انجام دادن كارهايى كه در حد توان آنان بود از قبيل كشاورزى وصنعت فرا مىخواندند . وآنان به فراخور حال در كارهاى مخصوص خود ، تحت تأثير اين درخواست قرار مىگرفتند « 2 » وبنا بر گزارشهاى ويژه با تقسيم شدن كشور إسرائيل پس از مرگ سليمان در واقع قوم إسرائيل - نه يهودا - بخش عظيمى از اين خدمات عمومى را بر دوش كشيدند . « 3 »
4 . فعاليت تجارتي
يكى از ويژگىهاى ممتاز روزگار سليمان فعاليت عظيم تجارتي است ، چنانكه تجارت وبازرگانى در نگاه واهتمام وتدبير أو از جايگاهى بس عظيم برخوردار بود وحتى يكى از أهداف به كارگيرى ارابهها نيز در صورتي كه در دفاع از دولت ونشر دعوت به آن نياز نبود ، آن بود كه در خدمت تجارت باشد . « 4 » ودر عين حال سيطرهء سليمان ( ع ) بر راههاى تجارتي در سوريه وفلسطين وديگر راههايى كه از زمان فرمانروايى پدرش مقرر بود ، به توفيقات أو در أمور بازرگانى كمك شايان توجهى كرد . البتة جاى هيچ ترديدى نيست كه سليمان از حقوق تمامى كاروانهايى كه افزون بر سرزمينهاى « ادوميان » از نواحي « آرامى دمشق » نيز مىگذشتند محافظت مىكرد . از اين روى مىبينيم كه وى در بهسازى مراكزى كه در راههاى مهم كاروانهاى تجارتي كشورش قرار داشت ، اهتمام ويژهاى دارد ، چنانكه فلسطين به پلى ميان آسيا وآفريقا تبديل شده بود وسليمان ( ع ) از يك سو از روابط دوستانه واز ديگر سو از مهارت سياسىاش در اين راه بهره مىگرفت . افزون بر اين ، مرزهاى جنوبي كشورش نيز به
هامش
( 1 ) .O . Eissfelt op - cit p . 590.
( 2 ) .Ibid p . 590.
( 3 ) . اوّل پادشاهان ، 4 : 6 ، 5 : 27 ، 11 : 20 - 23 ؛ نيز :O . Eissfelt op - cit p . 591.
( 4 ) .Ibid p . 590.