غرب جبرون ) « 1 » آشكار مىكند كه سلطه و سيادت مصريان بر اين منطقه ، هم چنان تا روزگار آمنحوتپ سوم پايدار بوده است ، روزگارى كه اسرائيليان هنوز به اين منطقه نيامده بودند ، چرا كه در آنجا آثارى از يك آتشسوزى بزرگ در اواخر عصر برنز به دست آمده است و بر روى نشانههاى آن آتشسوزى ، آثارى اسرائيلى . و اين خود نشان مىدهد كه اسرائيليان تا آن روزگار به اين منطقه نرسيده بودهاند . « 2 »
12 . كندوكاوهاى باستان شناسان موزهء دانشگاه پنسيلوانيا در بيتشان « 3 » ( - بيسان ) در درشت « يزرعيل » آشكار كرده است كه آن سرزمين هم چنان تا روزگار رامسس دوم - چنان كه در روزگار آمنحوتپ سوم - زير نفوذ و سيطرهء سربازان و پادگانهاى مصرى بوده « 4 » كه نامهاى آنان در معبد شهر يافت شده است ، « 5 » با اين كه آن را يكى از شهرهايى گفتهاند كه يوشع بر آنها چيره شد . « 6 »
13 . به گواهى تاريخ ، حاتشپ سوت تنها شهبانو نبود ، بلكه در فرمانروايى و سلطنت با شوهر و برادر ناتنىاش « تحوتمس دوم ( 1510 - 1490 ق . م ) سهيم بود ، و پس از آن كه تحوتمس سوم كه جوانى نورس بود ، به جاى تحوتمس دوم نشست ، تا چهار يا هفت سال گرچه فرمانهاى دولتى نام او را داشت ، اما اين « حاتشپ سوت » بود كه به جاى او چونان سرپرست و وصى او فرمانروايى مىكرد . حتى « گاردنر » بر پايهء نص و نوشتهاى كه هنوز منتشر نشده است ، مىگويد : حاتشپ سوت در سال دوم به عنوان پادشاه تاجگذارى كرد و تا سال 1468 پيش از ميلاد همچنان فرمانروا بود . « 7 »
از آن پس بود كه تحوتمس سوم به جاى او نشست و پس از او نيز پسرش آمنحوتپ دوم به فرمانروايى رسيد . حال اگر اينها را با ديدگاه « گارستلينگ » بسنجيم كه مىگفت : موسى پس از مرگ حاتشپ سوت از اين روى از مصر گريخت كه دشمن او تحوتمس سوم ، بر تخت
هامش
( 1 ) .J . Finegen , op - cit , p . 163 ; labib , p . 255.
( 2 ) .M . G . Kyle , EXcavation Kirjath sepher's Ten Cities , op - cit , p . 192 ; A . F . Albright . BASOR . vol . XIII , P . 55 - 128 , Vol . XVII , p . 21 - 22 , 79. ( 3 ) .A . Rowe , The Topography and History of Beth - Shan , Pennsylvania . 1930. ( 4 ) .W . F . Albright , op - cit , p . 125.
( 5 ) .M . F . Unger , op - cit , p . 142.
( 6 ) . صحيفهء يوشع ، 17 : 11 .
( 7 ) .A . Gardener , op - cit , p . 184.