قرآن كريم به زبان عربى و بر اساس شيوهها [ ى زبانى ] و كلام ايشان فرود آمده است . « 1 » خداوند متعال مىفرمايد : « ما آن [ كتاب ] را قرآنى عربى فرو فرستاديم ، باشد كه انديشه كنيد » « 2 » ؛ « قرآنى عربى ، بىهيچ كژ و كاستى ، باشد كه پروا كنند » « 3 » ؛ « ما آن [ كتاب ] را قرآنى عربى ساختيم ، باشد كه انديشه كنيد » « 4 » ؛ « بىگمان اين [ كتاب ] فروفرستادهء پروردگار جهانيان است ، آن را روح الامين به زبان عربى آشكارى بر دل تو فرود آورده است تا از بيمدهندگان باشى » . « 5 »
و عربى بودن قرآن چيزى بسيار طبيعى است . زيرا آمده تا نخست عربها و سپس همهء مردم را به اسلام فراخواند . از اينرو ناگزير بايد به زبانى فرو مىآمد كه [ عربها ، يعنى نخستين مخاطبانش ] آن را به درستى دريابند . مگر خود قرآن نگفته : « ما هيچ پيامبرى را نفرستاديم مگر به زبان مردمش ، تا [ احكام و حقايق را ] برى آنان روشن نمايد » . « 6 »
اگرچه قرآن به زبان عربى و در فضا و فرهنگى عربى نازل شده بود - فضا و فرهنگى كه از ميان نشانههاى فرهنگ و تمدن ، تنها به هنر سخنورى مىنازيد - با اين وجود ، همهء آن در
هامش
( 1 ) . بنگريد به : ابن قتيبه ، تأويل القرآن ، ص 62 .
( 2 ) .« إِنَّا أَنْزَلْناهُ قُرْآناً عَرَبِيًّا لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ »( سورهء يوسف ، آيهء 2 ) .
( 3 ) .« قُرْآناً عَرَبِيًّا غَيْرَ ذِي عِوَجٍ لَعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ »( سورهء زمر ، آيهء 28 ) .
( 4 ) .« إِنَّا جَعَلْناهُ قُرْآناً عَرَبِيًّا لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ »( سورهء زخرف ، آيهء 3 ) .
( 5 ) .« وَ إِنَّهُ لَتَنْزِيلُ رَبِّ الْعالَمِينَ * نَزَلَ بِهِ الرُّوحُ الْأَمِينُ * عَلى قَلْبِكَ لِتَكُونَ مِنَ الْمُنْذِرِينَ * بِلِسانٍ عَرَبِيٍّ مُبِينٍ »( سورهء شعرا ، آيات 192 - 195 ) . نيز بنگريد به سورههاى : رعد ، آيهء 37 ؛ نحل : آيات 102 - 103 ؛ طه : آيهء 113 ؛ فصلّت ، آيات 1 - 3 ، 44 ؛ شورى ، آيهء 7 ؛ احقاف ، آيهء 12 .
( 6 ) .« وَ ما أَرْسَلْنا مِنْ رَسُولٍ إِلَّا بِلِسانِ قَوْمِهِ لِيُبَيِّنَ لَهُمْ »( سورهء ابراهيم ، آيهء 4 ) .