دور تر نرفته است . « 1 » مگر در روزگار « ابوفيس » - گويا آخرين كسى كه به اين نام خوانده مىشده - كه در دورهاى كوتاه ، زودگذر و ناپايدار ، بر سرزمين « بىحتحور » دست يافته بود .
و هيچ گواه درستى نداريم گوياى اينكه جز وى كس ديگرى از هكسوسيان نيز بر آنجا چيره شده باشد . « 2 » اما داستان باج و خراجگيرى آنان ، هم از مصر عليا و هم از مصر سفلى ، نيز چيزى است ، دست كم ، پر از ترديد و اما و اگر . زيرا ديدگاهى كه مىگويد هكسوسيان بر همهء مصر چيره بودهاند ، پندارى بىپايه است كه سند استوار به دست آمده از پادشاه « كاموزا » يكسره آن را بىاعتبار كرده است ، اين سند آشكارا نشان مىدهد كه جنگجويان نتوانستهاند به هيچروى از دو كوه آن سوتر روند ، و پس از اندك زمانى ناگزير شدهاند مرزهاى خويش را در « خمون » ( اشمونين مركز ملوى ) استوار سازند . « 3 »
3 . از تورات برمىآيد از همان آغاز ، كه اسرائيليان بنيامين را به مصر آوردند ، احساس مصريان به آنها دشمنانه و دست كم نادرستانه بوده است ، و از اينجاست كه يوسف چون مىخواهد به شادى ديدار برادر وليمه و ميهمانى بدهد ، سه سفرهء جدا مىآرايد : يكى براى بنيامين ؛ دوم براى ديگر برادران و سومى براى مصريان ؛ از اينرو كه مصريان هم خوراكى با اسرائيليان را پليد مىشمردند ، نمىتوانستند با آنها هم خوراك شوند . « 4 » اين نخستين برخورد مصريان و عبرانيان ، و نيز ميهمانى دادن يوسف - كه خود عبرى است - به هيچ روى نشانگر بزرگداشت و احترام مصريان نسبت به عبرانيان نيست ، بلكه آشكارا نشانهء بيزارى و ناخرسندى مصريان از ديدار و همنشينى با عبرانيان است ، حال آنكه مىدانند آنان برادران يوسفاند و يوسف عزيز مصر ، خزانهدار آن ديار و برگزيدهء فرمانرواشان است ، اما خوش ندارند با آنان بر يك سفره بنشينند ، و بىگمان اگر اين ماجرا نشانگر چيزى باشد ، بىهيچ سخن نشانگر بريدگى و بيزارى آشكار ميان اين دو گروه است . « 5 »
4 . نام و نشان و شغل كسى كه يوسف را خريد ، آشكارا در تورات چنين آمده است :
« فوطيفار خواجهى حرمسرا و رئيس سپاه فرعون » « 6 » ، و روشن است كه قرآن چنين نكرده
هامش
( 1 ) .Pahor Labib , Die Herrschaft Der Hykosos in Aegypten und ihr sturz , p .18ff .( 2 ) .A . H . Gardiner , op - cit , p .168 .
( 3 ) . بنگريد به كتاب مؤلف حركات التحرير فى مصر القديمة ، 143 - 145 ، نيز . 168 .p , Labib( 4 ) . سفر پيدايش ، 43 : 32 ؛ بسنجيد با الظاهرة القرآنية ، 305 .
( 5 ) . بنگريد به كتاب مؤلف اسرائيل ، 243 .
( 6 ) . سفر پيدايش ، 39 : 1 .