1 . استوارى نفوذ حبشيان در يمن
همين كه حبشيان بر يمن دست يافتند ، ابرهه بىدرنگ به استوارسازى قدرت خويش در اين سرزمين عربى برخاست ، و نخستين كوشش او راهاندازى و سرپرستى شورشى بود كه كار « سميفع اشوع » ، فرمانرواى يمن را يكسره كرد و خود به جاى او بر تخت فرمانروايى نشست . « 1 » سپس بر سر اين فرمانروايى ، با « ارياط » از در رقابتى سخت درآمد و پس از پيكارى كارى - كه خيانت در آن نقش كارسازى داشت « 2 » - كار او را نيز ساخت و به بالاترين پايگاه در يمن عربى رسيد ، اگرچه هنوز « نماينده و نايب پادشاه جعزيان در يمن » لقب داشت ، زيرا در دو سنگنوشتهء 618 گلازر و 541
CIH
خود پادشاه حبشه « پادشاه جعزيان » خوانده شده و ابرهه در آنها ، خود را « پادشاه سبأ ، ذىريدان ، حضرموت ، يمنات و عربهاى كوهها و كويرها » گفته است و او همچنان - دست كم از ديدگاه نام و لقب - نايب پادشاه جعزيان بوده است . « 3 » و با اين كه - به گفتهء گزارشهايى - « يزيد كبشه » كه ابرهه او را به نمايندگى خويش
هامش
( 1 ) .H . Von Wissmann and M . Hofner , op - cit , pp .92 ، 120 ؛B . Bury , op - cit , p .324 .
( 2 ) . تاريخ طبرى ، 2 / 127 - 130 ؛ ابن اثير ، 431 - 433 ؛ ابن كثير ، 2 / 169 ؛ ابن خلدون ، 2 / 60 - 61 ؛ يعقوبى ، 1 / 200 ، تاريخ الخميس ، 220 - 221 ؛ مقدسى ، 3 / 185 ؛ الاخبار الطوال ، 62 ؛ تفسير قرطبى ، 20 / 193 - 194 ؛ ازرقى ، 1 / 136 - 137 ؛ تفسير روح المعانى ، 30 / 233 ؛ جواد على ، 3 / 481 - 482 ؛ نيز :Procopius , History of Wars , I , p . 191 .( 3 ) . جواد على ، 3 / 484 ؛ نيز :E . Glaser , Zwei Inschriftten uber den Dammbruch von Marib , II , p .421 .