عربى شيوا به يعرب بن قحطان ، سبأ ، تبّع و زباء نسبت دهند ، و حتى تا آنجا پيش روند كه شعرهاى عربى شيوايى همآهنگ با قواعد صرف و نحو به آدم و حتى ابليس نسبت دهند . از اينان هيچ دور نيست كه از عمرو بن عامر نيز شعر عربى گزارش كنند .
دوازدهم : مبالغه و گزافه در شمارهء پيامبرانى كه خداوند بر آنان فرستاد . ابن اسحاق روايتى از وهب بن منبه ، شمار آنان را سيزده گفته است و « سدى » آنان را دوازده هزار پنداشته است . « 1 »
گذشته از ناسازگارى چنين گزارشهايى با سخن كسانى كه گفتهاند : ويرانى سد مآرب ميان ميلاد عيسى ( ع ) و بعثت مصطفى ( ص ) بوده است . زيرا بيشتر بر ايناند كه در اين دوره پيامبرى انگيخته نشده است ، اگرچه كسانى گفتهاند در اين دوره ، چهار پيامبر برانگيخته شدهاند : سه تا از بنى اسرائيل و يكى از عربها با نام « خالد عبسى » ، كسانى نيز آنها را سيزده پيامبر گفتهاند . « 2 »
سيزدهم : ناسازگارى گزارشها دربارهء دستيار عمرو بن عامر در آن حقّه و حيلهء ساده لوحانهاش كه پيش چشم همگان او را سيلى زد و خوار كرد ، آيا پسرش بود يا پسر برادرش ، يا چنان كه برخى گفتهاند ، پسر خواندهاش ، يتيمى كه خود او را بزرگ كرده بود . « 3 »
3 . سيلبندهاى ديار عرب
شبه جزيرهء عربستان يكى از گرم و خشكترين سرزمينهاى جهان است . گويا از اين رو كه هم نزديك به خط استواست ، و بيشترين بخشهاى آن در منطقهء گرمخيز جاى دارد و هم از فضاهاى باز و گستردهاى كه گرما را مىكاهد دور است و هم آبهايى كه در شرق و غرب آن وجود دارد ، يعنى آبهاى خليج فارس و درياى سرخ ، كمتر از آن است كه بتواند آن گرما و خشكى تند و تيز و پايدار را فروشكند . و از اينجاست كه نقش اين آبها در معتدل ساختن گرما چندان محسوس و ملموس نيست . اما اقيانوس هند كه در جنوب سرزمين عربستان زمينه مىشود ، جاى دارد هرچند ريزش بارانهايى را در بخشهاى جنوبى سرزمين عربستان زمينه مىشود ، اما بلندىهاى حضرموت و ربع الخالى ، راه را بر نفوذ آنها به بخشهاى درونى اين سرزمين مىبندد .
معروف است كه باران براى مردم شبه جزيره هم پناه است ، هم رحمت . چيزى است كه به
هامش
( 1 ) . ابن كثير ، 2 / 159 .
( 2 ) . تفسير روح المعانى ، 22 / 128 .
( 3 ) . وفاء الوفاء ، 1 / 119 .