خوبى بازى كرده و با بهرهگيرى سودجويانه از عواطف و باورهاى مردمان - به ويژه مردمان ساده لوح - نيز مورخان و نويسندگان ساده و خرافهپسند ، از آن كليسا و گورها چيزى ساخته با قداستى ريشهدار در پيشينههاى ديرين تاريخ . و دست سياست در بسيارى از دورههاى تاريخ خاور نزديك ، چه نقشها كه نداشته است و چه كارها كه نكرده است .
گزارش دوم ، يمن را جايگاه دفن هود ( ع ) دانسته است « 1 » و گزارش سوم ، حضرموت را ، آن هم در تپهاى شنى سرخرنگ كه بخش بالايى آن دم به سياهى مىزند . « 2 » و در آنجا دهى است كه هنوز نيز « قبر هود » ناميده مىشود . « 3 » يا در « دشت برهوت » در نزديكىهاى شهر « تريم » كه چندان از چاه برهوت دور نيست « 4 » ، چاهى كه در روزگار جاهليان ، بدترين چاهها شمرده مىشده است . و چنان كه گفتهاند : « آبى سياه و بسيار بدبو داشته است و در پندار خيالپردازان ، جايگاه عذاب ارواح كافران بوده است و گدازههايى رنگارنگ همراه با صدايى ترسناك به بيرون مىافكنده است . « 5 » مىبينيم كه داستان گور هود به كجا كشيده شده و دربارهء عذاب عاديان چه داستانهاى سادهلوحانهاى بافته شده است . « 6 » گزارش چهارمى نيز هست كه مدفن هود را در فلسطين دانسته است . « 7 » و در گزارش پنجم چنين آمده كه هود همراه با آنان كه به او ايمان آورده بودند و شمارشان سه يا چهار هزار كس بود ، به مكه رفت و همان جا نيز در « حجر » و در كنار 98 پيامبر ديگر به خاك سپرده شد . « 8 » گزارشى نيز گوياى اين است كه هفتاد نفر از نمايندگان عاديان به مكه رفتند تا از آنان آب بخواهند . اين نمايندگان در جايى بيرون حرم بر معاويه پسر بكر فرود آمدند و يك ماهى نزد او ماندند و با باده و موسيقى پذيرايى شدند . معاويه چون ديد ماندن آنان نزد او به درازا كشيد و گويا فراموش كردهاند براى چه
هامش
( 1 ) . ابن كثير ، 1 / 130 .
( 2 ) . نويرى ، نهاية الارب ، 13 / 60 ؛ تفسير المنار ، 8 / 496 ؛ روح المعانى ، 8 / 161 ؛ تفسير طبرى ، 12 / 507 ؛ ابن سعد ، 1 / 25 ؛ ياقوت ، 1 / 116 ، 2 / 270 ؛ تاريخ يعقوبى ، 1 / 270 ؛ صفة جزيرة العرب ، 87 ؛ قصص القرآن ، 27 ؛ نيز :C . Forster , op - cit , p .374 .
( 3 ) . مبروك نافع ، همان ، 33 .
( 4 ) . ياقوت ، 1 / 405 ؛ روح المعانى ، 8 / 156 ؛ تاريخ حضرموت السياسى ، 1 / 65 .
( 5 ) . همان ، 67 ، ياقوت ، 2 / 270 ؛ لسان العرب ، 1 / 143 ؛ 2 / 314 ؛ جواد على ، 1 / 312 .
( 6 ) . بنگريد به : صفة جزيرة العرب ، 70 ؛ نيز :Von Kramer , Uber die Sudarabische Sage , p .21 .
( 7 ) . صابونى ، النبوة و الانبياء ، 240 ؛ نجّار ، قصص الانبياء ، 53 .
( 8 ) . روح المعانى ، 8 / 161 ؛ ابوالفدا ، 1 / 12 ؛ جواد على ، 1 / 293 ؛ نيز :Ency . of Islam , p .327 .