چنان سخن مىگويد كه تاريخنگاران ؛ بلكه قرآن كتاب هدايت و راهنمايى به استوارترين آيينهاست . « 1 » خداوند آن را فرو فرستاده تا چگونه زيستن را به مسلمانان بياموزد ، راه درست زيستن را فراروى آنها بگشايد ، آنان را به خداخويى « 2 » ، وارستگى و پيراستگى ، و عدالت و دادورزى « 3 » فراخواند ، مايههاى پىريزى مكتبى اخلاقى « 4 » ، و نيز مايههاى استنباط احكام فقهى و حقوقى « 5 » را در اختيار آنان گذارد . حال اگر در چنين كتابى با چنين رويكردها و اهدافى از رويدادى تاريخى ياد شد ، تنها از روى عبرت و پندآموزى خواهد بود . « 6 »
با اين همه هرگز و به هيچ رو نبايد از ياد ببريم كه داستانهاى قرآن همه يك سره حقيقتاند [ و چيزى از گمان و گزافه با آنها آميخته نيست ] ، و چه راست و بجاست سخن خداوند كه فرمود : « چه كسى از خدا راستگوتر است » « 7 » ؛ « همانا كه اين قصهگويى ( قرآن ) ، يكپارچه حق و درست است » « 8 » ؛ « ما داستان آنها را راست و درست بر تو گزارش مىكنيم » « 9 » ؛ « آنچه از قرآن به تو فرو فرستاديم ، همه يك سره حق است » « 10 » ؛ « ما قرآن را به حق و راستى بر تو فرو فرستاديم » « 11 » ؛ « اينها آيات خداست كه آنها را به حق و راستى بر تو مىخوانيم ؛ جز خدا و آياتش به كدامين سخن مىخواهند باور آورند » « 12 » ؛ « به آنچه بر محمد فرو آمده ، بگرويدند و آن سخن حقى بود فرود آمده از سوى خدايشان » « 13 » ؛ « اينها آيات خداست كه آنها را به حق و راستى بر تو مىخوانيم و تو از فرستادگانى » « 14 » و « خدا قرآن را به حق و راستى بر تو فرو فرستاد » . « 15 »
هامش
( 1 ) .« إِنَّ هذَا الْقُرْآنَ يَهْدِي لِلَّتِي هِيَ أَقْوَمُ »( اسراء ، 9 ) .
( 2 ) . قرآن كريم ، نوح ، 2 - 20 ؛ يوسف ، 37 - 40 ؛ نساء ، 171 - 172 ؛ آل عمران ، 59 ، مائده ، 71 - 76 .
( 3 ) . قرآن كريم : 21 - 26 .
( 4 ) . قرآن كريم : بقره ، 44 ؛ اعراف ، 85 - 87 ؛ هود ، 84 - 88 .
( 5 ) . قرآن كريم : مائده ، 27 ، 32 ، 42 ، 50 ؛ بقره ، 178 - 179 .
( 6 ) . دربارهء اهداف و مقاصد قرآن بنگريد به : تفسير المنار ، 1 / 206 - 293 .
( 7 ) .« وَ مَنْ أَصْدَقُ مِنَ اللَّهِ حَدِيثاً »( نساء ، 87 ) .
( 8 ) .« إِنَّ هذا لَهُوَ الْقَصَصُ الْحَقُّ »( آل عمران ، 62 ) .
( 9 ) .« نَحْنُ نَقُصُّ عَلَيْكَ نَبَأَهُمْ بِالْحَقِّ »( كهف ، 13 ) .
( 10 ) .« وَ الَّذِي أَوْحَيْنا إِلَيْكَ مِنَ الْكِتابِ هُوَ الْحَقُّ »( فاطر ، 31 ) .
( 11 ) .« إِنَّا أَنْزَلْنا إِلَيْكَ الْكِتابَ بِالْحَقِّ » *( زمر ، 2 ) .
( 12 ) .« تِلْكَ آياتُ اللَّهِ نَتْلُوها عَلَيْكَ بِالْحَقِّ فَبِأَيِّ حَدِيثٍ بَعْدَ اللَّهِ وَ آياتِهِ يُؤْمِنُونَ »( جاثيه ، 6 ) .
( 13 ) .« وَ آمَنُوا بِما نُزِّلَ عَلى مُحَمَّدٍ وَ هُوَ الْحَقُّ مِنْ رَبِّهِمْ »( محمد ، 2 ) .
( 14 ) .« تِلْكَ آياتُ اللَّهِ نَتْلُوها عَلَيْكَ بِالْحَقِّ وَ إِنَّكَ لَمِنَ الْمُرْسَلِينَ »( بقره ، 252 ) .
( 15 ) .« نَزَّلَ عَلَيْكَ الْكِتابَ بِالْحَقِّ »( آل عمران ، 3 ) .