تورات آمده است ، نمونههاى ديگرى نيز دارد ، مثلا ولادت يحيى ( ع ) كه نزد مسيحيان « يوحنا ( يحيى ظ ) تعميد دهنده » خوانده مىشود و تقريبا تكرار ولادت اسحاق است ، و به گزارش انجيل پدرش زكريا كه پيرى فرسوده بود و زنش - طبق روايات مسيحى اليصابات - نازا بود ، از خدا به دعا خواست كه پسرى پاك به دو ببخشد و خدا يحيى را به دو عطا نمود . « 1 » از اينها شگفتتر ، ولادت عيسى ( ع ) است بدون پدر ، و شگفتتر از آن نيز ولادت آدم ( ع ) است بدون پدر و مادر . كه در قرآن نيز از آن چنين ياد شده است : « داستان عيسى نزد خدا ، مانند داستان آدم است كه او را از خاك آفريد ، و به دو گفت : شو ، پس شد « 2 » » .
4 . در پاسخ اين كه گفتهاند : اسحاق پيش از آن كه مادرش به او باردار شود ، نامگذارى شد ، بايد گفت : به گزارش آشكار تورات « 3 » ، اسماعيل نيز چنين بوده و پيش از باردارى مادر ، نامگذارى شده بود ، و اگر اين كرامتى باشد - كه هست - اسماعيل اين كرامت را پيش از اسحاق داشته است ، افزون بر اين كه به گزارش تورات ابراهيم پيش از آنكه به اسحاق مژده داده شود ، به اسماعيل مژده داده شد . « 4 » گذشته از اينها ، چنين نامگذارى دربارهء عيسى و يحيى نيز هست . چنان كه در قرآن كريم مىخوانيم : « فرشتگان زكريا را كه در محراب به نماز ايستاده بود ، آواز دادند ، كه خداوند تو را مژده مىدهد به يحيى كه گواهى بر كلمهء خداست و سرور است و خويشتنبان است و پيامبرى از پاكان است « 5 » » ؛ « اى زكريا ، ما تو را به پسرى مژده مىدهيم ، با نام يحيى ، نامى كه پيش از او بر كسى ننهادهايم « 6 » » ؛ « فرشتگان گفتند : اى مريم ! خداوند تو را به كلمهاى از خويش نويد مىدهد كه نامش مسيح عيسى پسر مريم است و در دنيا و آخرت روشناس است و از مقرّبان است « 7 » » .
5 . اين پندار دكتر ماير ، كه اسماعيل پسر كنيزى بود و اسحاق پسر زنى آزاد ، برگرفته از اين
هامش
( 1 ) . سورهء آل عمران ، آيات 37 - 41 ؛ سورهء مريم ، آيات 2 - 15 ؛ سورهء انبياء ، آيات 89 - 90 ؛ انجيل لوقاء ، 1 :
5 - 80 .
( 2 ) .« إِنَّ مَثَلَ عِيسى عِنْدَ اللَّهِ كَمَثَلِ آدَمَ خَلَقَهُ مِنْ تُرابٍ ثُمَّ قالَ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ »( سورهء آل عمران ، آيهء 59 ) .
( 3 ) . سفر پيدايش ، 16 : 11 .
( 4 ) . همان ، 16 : 18 .
( 5 ) .« فَنادَتْهُ الْمَلائِكَةُ وَ هُوَ قائِمٌ يُصَلِّي فِي الْمِحْرابِ أَنَّ اللَّهَ يُبَشِّرُكَ بِيَحْيى مُصَدِّقاً بِكَلِمَةٍ مِنَ اللَّهِ وَ سَيِّداً وَ حَصُوراً وَ نَبِيًّا مِنَ الصَّالِحِينَ »( آل عمران ، آيهء 39 ) .
( 6 ) .« يا زَكَرِيَّا إِنَّا نُبَشِّرُكَ بِغُلامٍ اسْمُهُ يَحْيى لَمْ نَجْعَلْ لَهُ مِنْ قَبْلُ سَمِيًّا »( سورهء مريم ، آيهء 7 ) .
( 7 ) .« إِذْ قالَتِ الْمَلائِكَةُ يا مَرْيَمُ إِنَّ اللَّهَ يُبَشِّرُكِ بِكَلِمَةٍ مِنْهُ اسْمُهُ الْمَسِيحُ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ وَجِيهاً فِي الدُّنْيا وَ الْآخِرَةِ وَ مِنَ الْمُقَرَّبِينَ »( آل عمران ، آيهء 45 ) .