شاخه از پژوهشهاى تاريخى ، همچنان به مآخذ تقليدى و تكرارى تكيه مىكنند ؛ و به هر حال ، قرآن از جمله منابع تحقيقى ايشان نبوده است .
و شگفتا كه تاريخنگاران امروزى - چه غربى و شرقى و چه مسلمانان و نامسلمان - همه تورات را به اين چشم مىبينند كه گويا تنها مأخذ اساسى و استوار براى پژوهش دورههايى از تاريخ كهن خاور نزديك است ، با اينكه همه و يا نزديك به همه ، به استوار نبودن سند تورات باور دارند ، و با اين كه صدها بحث و بررسى از سوى معتقدان به تورات - علاوه بر بررسىهاى نامعتقدان - انجام گرفته و كشمكشهاى طولانى را دربارهء درستى سند آن و يا دربارهء انتساب آن به اين يا آن كس از پى آورده است . « 1 » با اين همه ، هيچ يك از ايشان به اين انديشه نبودهاند كه در بررسىهاى تاريخى خود ، به قرآن مراجعه كنند ، اين كتاب آسمانى بزرگى كه همهء انديشهوران جهان [ چه مسلمان و چه نامسلمان ] بر استوارى سند و درستى متن آن اجماع دارند ؛ و چنان كه « سر ويليام ماير » - يكى از كينهتوزترين دشمنان اسلام - گفته است : « در همهء جهان جز قرآن كتابى يافت نمىشود كه چهارده قرن با متنى بدين پايه از دقت و درستى و استوارى پايدار مانده باشد » . « 2 »
همين دانشمند انگليسى به تأكيد چنين مىگويد : قرآنى كه به دستور عثمان تدوين شد ، به شيوهء ترديدناپذير تواتر نسل به نسل ، دست به دست شد ، تا بى هيچگونه تحريفى به دست ما رسيد ، و چنان با دقت و درايت از قرآن نگهبانى و پاسدارى شد كه در هيچ يك از نسخههاى بىشمارى كه از آن در سراسر گسترهء جهان اسلام پراكنده بود ، هيچگونه دوگانگى و دگرگونى راه نيافت ، و در نتيجه در ميان همهء فرقههاى اسلامى در همهء زمانها و در همهء مكانها ، جز قرآنى يگانه يافت نشد . « 3 » و اين كه همگان همين يك متن يگانه را پذيرفتهاند [ و در آن هيچ
هامش
( 1 ) . دربارهء تورات ، بنگريد به كتاب مؤلف اسرائيل ، 19 - 159 ، قاهره ، 1973 م .
( 2 ) . محمّد حسين هيكل ، الصديق ابوبكر ، 323 ، قاهره 1964 م ، نيز :Sir William Muir , The Life of Mohammad and History of Islam , Edinburgh ,1923 .
( 3 ) . بسنجيد با آنچه معتقدان به تورات دربارهء آن گفتهاند : مىدانيم كه دو نسخه از تورات در دست يهوديان است ، يكى در دست يهوديان عبرانى و ديگرى در دست يهوديان سامرى . و اين دو نسخه ، هم در شمار اسفار و هم در بسيارى از مطالب متن ، با يكديگر تفاوتهاى فراوانى دارند . قصهء تورات از ديد مسيحيان - كه همان باورى را كه به انجيلهاى خود دارند ، به تورات نيز دارند - نيز همين گونه است . در ميان آنان نيز دست كم دو چاپ از تورات ( عهد قديم ) يافت مىشود . يكى در كليساهاى پروتستانها و ديگرى در كليساهاى كاتوليكها و ارتودوكسهاى شرقى ، كه اين دومى چند سفر بر آن اولى افزون دارد و اين