كتيبهها و پژوهشهاى باستانشناسانه ، توانسته است دربارهء رويدادهاى تاريخى قرآن كارى كارستان گونه سامان دهد و روشنايى بسيارى بر آنها بتاباند .
از بخشهاى بسيار خوب و خواندنى كتاب ، كه هم در پژوهشى جداگانه و هم به مناسبت در جاى جاى كتاب بدان پرداخته است ، سنجشها و مقايسههايى است كه ميان داستانهاى قرآن و آنچه در آن بارهها در تورات و انجيل آمده انجام داده است و دوگانگىها و ناسازىهاى آنها را باز نموده است و از اين راه آشكار كرده است كه سخنان آنان كه گفتهاند داستانهاى قرآن از تورات و انجيل گرفته شده بسيار بىپايه است و به هيچ روى نمىتواند درست باشد .
نويسنده رويدادهاى تاريخى قرآن را از ديدى جغرافيايى بخشبندى كرده و رويدادهاى هر منطقه جغرافيايى را در جلدى جدا آورده است ؛ رويدادهاى جزيرة العرب را در نخستين جلد ، رويدادهاى مصر را در دومين جلد ، رويدادهاى عراق را در سومين جلد و رويدادهاى شام را در چهارمين جلد ، و بررسى زندگى و تاريخ پيامبر ( ص ) را نيز به جلد پنجم وانهاده است .
اينك نخستين بخش از اين پژوهش پيشاروى خواننده گرامى است . مترجم ، كه هنگام بازگرداندن كتاب تنگناها و تنگىهايى زمانى و زمينى داشته است ، در برگردان درست و رساى كتاب كوشش خويش را كم نگذاشته ، با اين همه پيشاپيش از يك سو شرمسار سهو و خطاهاى ناخواستهاى است كه چه بسا در آن راه يافته است - به ويژه در برگرداندن نامها كه در بسيارى نمونهها معيار يكنواخت و همهپذيرى نيز براى آنها نداريم - و از ديگر سو چشم در راه نقد و نظرهاى اصلاحگرانهء خوانندگان گرامى ، براى اصلاح و بهسازى خطاهاى ناخواسته - و كيست كه او « داغ اين سياه ندارد » .
و آخرين سخن چند سپاس و ستايش : نخست از خداى كارساز بندهنوازى كه هر چه داريم و هر چه كردهايم ، همه از اوست ؛ دوم از همسر و همسفر زندگيم كه فرصت اين گونه كارها را وامدار از خودگذشتگىها و كوششهاى طاقتسوز او هستم ؛ سوم از دانشجويان عزيزى كه زحمت بازنويسى كتاب را از روى خط آشفتهء من بر دوش داشتهاند ، و چهارم از عزيزان دستاندركار شركت انتشارات علمى و فرهنگى كه چاپ و پخش كتاب را بر عهده گرفتهاند .
والسلام سيد محمد راستگو تابستان 1379
بررسى تاريخى قصص قرآن ( فارسى ) — صفحة شناسنامه 10
مساهمون: محمد بيومي مهران
صشناسنامه ١٠