پس آن هم شناعتى كم نمىكند بلكه از اين معلوم مىشود كه شيخين آنقدر جبان ونامرد بودند كه به محض خوف برد وحرّ بي آنكه خوف هلاكت باشد بلكه يقين سلامت باشد ، اوامرى كه امتثال آن ضرور بود ترك مىفرمودند !
اما آنچه گفته : واين طعن محتاج جواب نيست ; زيرا كه كلام آن جناب صلى الله عليه [ وآله ] وسلم در اين مقام به صورت عرض بود ، وعرض را حكم امر نيست .
پس بدان كه در عرض وامر هيچ تفاوت نيست ، وچنانكه صيغه امر در شانزده معنا مستعمل شده از عرض نيز أكثر آن معاني ( 1 ) استنباط واستخراج توان كرد .
وآنچه متعلق اين مقام است آنكه : عرض يا بر سبيل تخيير است يا بر سبيل طلب فعل ، وقوله تعالى : ( إِنّا عَرَضْنَا الأَمانَةَ عَلَى السَّماواتِ وَالأَرْضِ وَالْجِبالِ فَأَبَيْنَ أَنْ يَحْمِلْنَها ) ( 2 ) محمول بر معناى أول است .
وكلام آن حضرت در اينجا از قِبل شقّ ثاني است ، ليكن موعود به جزاى جميل .
هامش
1 . در [ الف ] اشتباهاً : ( معنى ) آمده است .
2 . الأحزاب ( 33 ) : 72 .