و در اين راه از تأمّل و تفكّر غفلت نورزد آن را زياد تكرار نمايد چه آنكه درس وقت كم بود و تكرارش زياد و تأمّل در آن فراوان قطعا درس درك شده و فهميده مىشود .
گفته شده :
حفظ نمودن دو حرف از شنيدن دو ورق مطالب بهتر است .
بنابراين وقتى در فهم مطالب سستى از خود نشان داد و سعى در تكرار آن به يك يا دو بار ننمود و اين معنا در فهم و ادراكش عادت شده و در نتيجه كلام و سخن كوتاه و كم را نمىفهمد لذا شايسته است از هرگونه سستى در فهم مطالب و مسائل احتراز كرده و در قبال آن اجتهاد و سعى در فراگرفتن آنها بكند و همراه سعى و كوشش از خداوند متعال قوّه فهم و ادراك نيز خواسته و بدرگاهش تضرّع و زارى نمايد چه آنكه حضرتش جلّ و علا كسى را كه او را بخواند اجابت كرده و اميدش را قطع نميكند .
[ مباحثه و مناظره ]
متن : و لا بدّ لطالب العلم من المطارحة و المناظرة ، فينبغى ان يكون بالانصاف و التّأنّى و التّأمّل فيحترز عن الشّغب و الغضب ، فانّ المناظرة و المذاكرة مشاورة ، انّما يكون لاستخراج الصّواب و ذلك انّما يحصل بالتّأمّل و الانصاف و لا يحصل بالغضب و الشّغب .
و فايدة المطارحة و المناظرة اقوى من فايدة مجرّد التّكرار ، لانّ فيه تكرارا مع زيادة .
قيل :
مطارحة ساعة خير من تكرار شهر لكن اذا كان منصفا سليم الطّبع .