باشد . در اينباره گفته شده :
كسى كه در شب بيدارى بكشد در روز قلبش شاد مىباشد ، طالب علم بايد ايّام نوجوانى و شباب را غنيمت شمارد ، خود را بمشقّتى كه نفسش را ضعيف و از انجام اعمال وى را بازدارد نياندازد بلكه در اين راه طريق مرافقت را بهپيمايد چه آنكه مدارا و مرافقت اصل عظيمى است در جميع اشياء .
متن :
و لا بدّ لطالب العلم من الهمّة العالية فى العلم ، فانّ المرء يطير بهمّته كالطّير يطير بجناحيه ، فلا بدّ ان يكون همّته على حفظ جميع الكتب حتّى يحصل البعض .
فامّا اذا كان له همّة عالية و لم يكن له جدّ او كان له جدّ و لم يكن له همّة عالية لا يحصل له الّا قليلا من العلم و ينبغى ان يتعّب نفسه على الجدّ و التّحصيل و المواظبة بالتّأمّل فى فضائل العلوم و دقايقها ، فانّ العلم يبقى و غيره يفنى ، فانّه حيوة ابديّة .
ترجمه :
طالب علم شايسته است كه در تحصيل علم همّتى عالى و بلند داشته باشد چه آنكه شخص همچون پرندهاى كه با دو بالش پرواز مىكند با همّت خود ميتواند طيران نمايد ، ازاينرو مىبايد همّتش بر حفظ تمام كتب بوده تا بر بعض آن نائل آيد .
و امّا وقتى همّتى عالى داشت ولى جدّ و جهد ننمود يا جدّ و جهد داشت و فاقد همّتى عالى بود از علم قليلى را تحصيل مىكند و از دانش نفع كثيرى نمىبرد .
سزاوار است نفس خود را در سعى و تحصيل و مواظبت بر آن بواسطه دقّت در فضائل علوم و نكات برجسته و باريك آنها به مشقّت و تعب بياندازد و اين رنج و مشقّت بجا و ارزشمند است چه آنكه علم
انيس الطالبين ( ترجمه آداب المتعلمين ) ( فارسى ) — صفحة 21
مساهمون: خواجه نصير الدين الطوسي
ص٢١