إِنَّهُمْ كانُوا
به درستى كه ايشان هستند
إِذا قِيلَ لَهُمْ
كه چون گفته مىشد يعنى گويند مر ايشان را كه بگوئيد
لا إِلهَ إِلَّا اللَّهُ
يعنى كلمه توحيد بر زبان رانيد
يَسْتَكْبِرُونَ
سركشى مىنمايند از گفتار آن يا تكبّر مىورزند بر داعى خود
وَ يَقُولُونَ
و مىگويند اينان
أَ إِنَّا لَتارِكُوا آلِهَتِنا
آيا ما هر آئينه ترككنندگانيم عبادت خدايان خود را
لِشاعِرٍ مَجْنُونٍ
براى شاعرى پوشيده عقل يعنى به سخن او ترك عبادت اصنام نكنيم كفار مكه حضرت رسالتپناه صلى اللّه عليه و سلّم را بشعر و جنون نسبت مىكردند حق سبحانه مىفرمايد كه
بَلْ جاءَ
نه چنين است كه ايشان مىگويند بلكه آمد محمد ص بديشان
بِالْحَقِّ
به راستى و درستى
وَ صَدَّقَ الْمُرْسَلِينَ
و تصديق كرد پيغمبران را كه پيش ازو بودند
إِنَّكُمْ
به درستى كه شما كافران
لَذائِقُوا الْعَذابِ الْأَلِيمِ
هر آئينه چشندگانيد عذابى دردناك را در دوزخ بسبب شرك و تكذيب
وَ ما تُجْزَوْنَ
و پاداش داده نخواهيد شد
إِلَّا ما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ
مگر جزاى آن چيزى را كه هستيد كه عمل مىكنيد
إِلَّا عِبادَ اللَّهِ
ليكن بندگان خداى تعالى
الْمُخْلَصِينَ
كه پاككردهشدگانند از الواث شرك و شك جزاى آن مضاعف خواهند يافت
أُولئِكَ
آن گروه يعنى بندگان مخلص
لَهُمْ
مر ايشان راست
رِزْقٌ مَعْلُومٌ
روزى دانسته شده يعنى ظاهر نپوشيد يا معلوم است خصائص او از دوام و بقا و لذّت محص
فَواكِهُ
آن رزق ميوهها است از هر گونه تر و خشك
وَ هُمْ مُكْرَمُونَ
و ايشان نواختگانند
فِي جَنَّاتِ النَّعِيمِ
در بهشتهاى با نعمت و ناز
عَلى سُرُرٍ
بر تختهاى آراسته
مُتَقابِلِينَ
روى در روى يكديگر تا به ديدار هم شاد و خرم باشند
يُطافُ
گردانيده مىشود
عَلَيْهِمْ
بر ايشان يعنى ساقيان بهشت بر سر ايشان مىگردانند
بِكَأْسٍ
به جامى پر
مِنْ مَعِينٍ
از خمر ظاهر شده بر چشمها يا جارى شده از چشمها
بَيْضاءَ
خمرى سفيد كه بياض او از شير بيشتر باشد
لَذَّةٍ
با لذّت و خوشخوار
لِلشَّارِبِينَ
مر آشامندگان را .