يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ
اى گروه گرويدگان بترسيد از خداى تعالى در ارتكاب مكاره و بپرهيزيد از ايذاى رسول او
وَ قُولُوا
و بگوئيد
قَوْلًا سَدِيداً
سخنى راست و درست و استوار درباره مؤمنان مراد نهى است از ضد آن يعنى دروغ مگوئيد و ناراستى در سخن مكنيد چون حديث افك عائشه رض و قصّه زينب رض و گفتهاند قول سديد كلمه لا إله الّا اللّه است يا سخنى كه به آن رضاى خداى تعالى طلبند و قول جامع درين باب آنست كه قول سديد سخنى كه صدق باشد نه كذب و صواب باشد نه خطا و جدّ باشد نه هزل و خالص بود نه آميخته پس چنين سخن گوئيد
يُصْلِحْ
تا بصلاح آرد خداى
لَكُمْ
براى شما
أَعْمالَكُمْ
كردارهاى شما را يعنى آن را صلاحيت قبول دهد و بران ثواب مترتب سازد
وَ يَغْفِرْ لَكُمْ
و بيامرزد و براى شما
ذُنُوبَكُمْ
گناهان شما
وَ مَنْ يُطِعِ اللَّهَ
و هر كه فرمان برد خداى را
وَ رَسُولَهُ
و پيغمبر او را در آنچه فرمايد
فَقَدْ فازَ
پس به درستى كه برهد از شر و برسد بخير و بر مراد خود فيروزى يابد
فَوْزاً عَظِيماً
فيروزى بزرگ و آن لقا است يا بهشت
إِنَّا عَرَضْنَا الْأَمانَةَ
به درستى كه ما عرض كرديم امانت را كه طاعت است يا حدود شرع ، و در موضح فرمود كه نماز است و روزه و زكات و جهاد و حج و امانت مردم يا نگاه داشتن زبان از فضول و گويند غسل جنابت است بر هر تقدير عرضه كرد آن را
عَلَى السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ
بر آسمانها و زمين
وَ الْجِبالِ
و بر كوهها به شرط ثواب و عقاب وقتى كه فهم در ايشان آفريده بود
فَأَبَيْنَ
پس سرباز زدند
أَنْ يَحْمِلْنَها
از آنكه بردارند امانت را
وَ أَشْفَقْنَ مِنْها
و بترسيدند از ان و گفتند ما مسخر فرمانيم براى آنچه ما را آفريده نه محتاج ثوابيم و نه توانا بر كشيدن عذاب يا بر اهل آسمان كه ملائكهاند و بر ساكنان زمين و جبال كه حيوانات برّى و بحرىاند عرضه كرد و ابا كردند و سرباز زدند از راه مخافت نه از روى مخالفت
وَ حَمَلَهَا الْإِنْسانُ
و برداشت آن را آدمى ضعيف و ناتوان
إِنَّهُ كانَ
به درستى كه هست انسان
ظَلُوماً
ستمكار بر نفس خود كه امانتى كه اجرام عظام از حمل آن پهلو تهى كردند او با عجز خود قبول كرد
جَهُولًا
نادان به عاقبت آن يعنى به عقوبت خيانت اگر واقع شود و عرض امانت كرد .