لَقَدْ كانَ
به درستى كه هست
لَكُمْ
مر شما را اى ترسندگان و بددلان
فِي رَسُولِ اللَّهِ
در كار پيغمبر خدا
أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ
اقتداى پسنديده يعنى متابعت او كنيد چنانچه او در حرب ثبات دارد بر شدائد و محن صبر مىكند شما نيز چنان كنيد يا در ذات او براى اقتدا خصلتى نيكو هست
لِمَنْ كانَ يَرْجُوا اللَّهَ
مر آن كس را كه هست كه اميد مىدارد ثواب خداى را يا لقاى او را
وَ الْيَوْمَ الْآخِرَ
و نعيم روز بازپسين را
وَ ذَكَرَ اللَّهَ
و مر آن كسى را كه ياد كرد خدا را
كَثِيراً
بسيار بدل و زبان و در موضح آورده كه سيّد عالم عليه افضل الصلاة و التحيات خبر داده بود صحابه رض را از آمدن احزاب و فرموده كه به اجتماع ايشان كار بر شما سخت گردد و عاقبت شما را نصرت بود بر ايشان
وَ لَمَّا رَأَ الْمُؤْمِنُونَ الْأَحْزابَ
و چون ديدند مؤمنان احزاب را
قالُوا
گفتند
هذا ما وَعَدَنَا اللَّهُ
اين است آنچه وعده كرده بود ما را خدايى كه
أَمْ حَسِبْتُمْ أَنْ تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ وَ لَمَّا يَأْتِكُمْ مَثَلُ الَّذِينَ خَلَوْا مِنْ قَبْلِكُمْ
وَ رَسُولُهُ
و آنچه فرموده بود رسول او ؟ ؟ ؟ الامر به اجتماع الاحزاب عليكم
وَ صَدَقَ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ
و راست گفت خدا و رسول او
وَ ما زادَهُمْ
و نيفزود بديدن احزاب مر مؤمنان را
إِلَّا إِيماناً وَ تَسْلِيماً
مگر باور داشتن مواعيد الهى و گردن نهادن اوامر حضرت رسالتپناهى صلى اللّه عليه و سلّم را كه سعادت دو سراى درين تسليم مندرج است بيت
و هر كه دارد چون قلم سر بر خط احكام او * مىنويسد بخت طغراى ظفر بر نام او
آوردهاند كه جمعى از صحابه رض نذر كرده بودند چون حمزه و مصعب و عثمان و طلحه و انس رض و غير ايشان كه چون در حربگاه ملازم حضرت رسالتپناه صلى اللّه عليه و سلّم باشند ثبات قدم ورزيده كمر مقاتله بربندند و تا شربت شهادت بچشند آرام نگيرند حق تعالى در وصف ايشان مىفرمايد
مِنَ الْمُؤْمِنِينَ
از گرويدگان
رِجالٌ صَدَقُوا
مردانىاند كه راست كردند
ما عاهَدُوا اللَّهَ
آن چيز را كه عهد كرده بودند با خداى تعالى
عَلَيْهِ
بر آن چيز كه ثبات است بر قتال و مقاتله براى رضاى ملك متعال
فَمِنْهُمْ مَنْ قَضى
پس از ايشان كسى هست كه بگذارد يعنى وفا كرد
نَحْبَهُ
نذر خود را و كارزار نمود تا شهيد شد چون حمزه و مصعب و انس رض
وَ مِنْهُمْ مَنْ يَنْتَظِرُ
و از ايشان كسى هست كه انتظار مىبرد چون عثمان رض و طلحه رض
وَ ما بَدَّلُوا تَبْدِيلًا
و تغير ندادند عهد خود را تغيّر دادنى و سخن خويش را مبدل نساختند .