فَإِنَّكَ
پس به درستى كه تو
لا تُسْمِعُ الْمَوْتى
سخن نمىتوانى شنوانيد مردگان را و كفار حكم ايشان دارند زيرا كه دل ايشان مرده است
وَ لا تُسْمِعُ الصُّمَّ
و نمىتوانى شنوانيد كران را
الدُّعاءَ
خواندن
إِذا وَلَّوْا
چون برگردند از خواننده
مُدْبِرِينَ
گريزندگان از متكلّم قيد تولّى و ادبار براى تاكيد حكم است و استحاله اسماع يعنى اصم مقبل اگر چه نمىشنود اما به سبب حركات لب و دهان و اشارت سر و دست چيزى درمىيابد اما كرى كه پشت بمتكلم دارد از ان مقدار دريافت نيز محروم است
وَ ما أَنْتَ
و نيستى تو
بِهادِ الْعُمْيِ
راهنماينده كوردلان
عَنْ ضَلالَتِهِمْ
از گمراهى ايشان يعنى قادر نيستى و آنكه توفيق ايمان دهى مشركان را
إِنْ تُسْمِعُ
نمىشنوانى مواعظ و نصايح قرآن را
إِلَّا مَنْ يُؤْمِنُ
مگر آنان را كه گرويده است
بِآياتِنا
به آيات كتاب ما چه ايمان ايشان را بر ان مىدارد كه لفظ قرآن را فرا مىگيرند و در معنى آن تدبر مىنمايند
فَهُمْ مُسْلِمُونَ
پس ايشان گردننهادگانند مر اوامر و نواهى را
اللَّهُ
خداوند مطلق و معبودى به حق
الَّذِي خَلَقَكُمْ
آنست كه بيافريد شما را
مِنْ ضَعْفٍ
از چيز سست يعنى نطفه
ثُمَّ جَعَلَ
پس داد شما را
مِنْ بَعْدِ ضَعْفٍ
پس از سستى طفوليت
قُوَّةً
توانائى يعنى جوانى
ثُمَّ جَعَلَ
پس داد
مِنْ بَعْدِ قُوَّةٍ
از پس قوّت شباب
ضَعْفاً وَ شَيْبَةً
سستى و پيرى
يَخْلُقُ ما يَشاءُ
مىآفريند آنچه مىخواهد از ضعف و قوّت و جوانى و پيرى
وَ هُوَ الْعَلِيمُ
و او دانا است به احوال بندگان
الْقَدِيرُ
توانا است بر تغير صفات ايشان
وَ يَوْمَ تَقُومُ السَّاعَةُ
و روزى كه قائم شود قيامت و آن ساعت آخر باشد از ساعات دنيا
يُقْسِمُ الْمُجْرِمُونَ
سوگند خورند كافران مضمون آنكه
ما لَبِثُوا
درنگ نكردند در دنيا يا در قبور
غَيْرَ ساعَةٍ
جز ساعتى و همه مؤمنان دانند كه ايشان دروغ مىگويند
كَذلِكَ
مثل اين برگشتن از راستى در آخرت
كانُوا
هستند در دنيا كه بانكار حشر و نشر
يُؤْفَكُونَ
برگردانيده مىشوند از راه صدق يعنى كار ايشان دروغ گفتن است درين سراى و در ان سراى .