فَآتِ
پس بده اى محمد
ذَا الْقُرْبى
خداوند قرابت را از بنى هاشم
حَقَّهُ
حق او از غنيمت و فى گفتهاند صورت خطاب با حضرت رسالتپناه ص و همه اهل ايمان درين داخلاند مىفرمايد كه بدهيد حق خويشان را يعنى صله رحم كنيد باحسان و انعام و توقير و اكرام امام اعظم رح بر وجوب نفقه ذوى الارحام بدين آيت استدلال مىكند
وَ الْمِسْكِينَ
و بدهيد حق محتاج و بيچاره را
وَ ابْنَ السَّبِيلِ
و راهگذريان را از آنچه مقرر شده يعنى وظائف زكات
ذلِكَ
اين ايتاى حقوق
خَيْرٌ
بهترست از امساك
لِلَّذِينَ يُرِيدُونَ
براى كسانى كه مىخواهند
وَجْهَ اللَّهِ
لقاى خداى تعالى را يا رضاى او مىجويند يا مراد ايشان وجه تقرب است به حق سبحانه نه به جهت ديگر از اعواض و اغراض
وَ أُولئِكَ
و آن گروه منفقان
هُمُ الْمُفْلِحُونَ
ايشانند رستگاران و فيروزىيافتگان
وَ ما آتَيْتُمْ
و آنچه مىدهيد
مِنْ رِباً
از هديه و عطيه بتوقع مكافات
لِيَرْبُوَا
تا بيفزايد مال شما
فِي أَمْوالِ النَّاسِ
در مالهاى مردمان يعنى هديه به كسى مىدهيد و زياده از ثمن آن توقع مىكنيد تا مال شما افزون گردد
فَلا يَرْبُوا
پس زياده نمىشود آن مال
عِنْدَ اللَّهِ
نزديك خداى تعالى و بركت از ان مىرود يا آنچه مىدهيد به زيادت حرام در معاملات يعنى سود زر تا زيادتى در مال سودخوارگان پديد آيد چنان نمىشود بركت در ان نمىماند
وَ ما آتَيْتُمْ مِنْ زَكاةٍ
و آنچه مىدهيد از زكات مفروضه يا صدقه كه در ان دادن
تُرِيدُونَ وَجْهَ اللَّهِ
مىخواهيد ثواب خداى تعالى
فَأُولئِكَ
پس آن گروه كه زكات و صدقه لوجه اللّه دهند نه براى مكافات
هُمُ الْمُضْعِفُونَ
ايشانند خداوندان افزونى يا بندگان افزونى كه يكى را ده يا زياده يابند
اللَّهُ
خداى به حق
الَّذِي خَلَقَكُمْ
آن كسى است كه بيافريد شما را و شما نبوديد
ثُمَّ رَزَقَكُمْ
پس روزى داد و مىدهد شما را مادام كه زندهايد
ثُمَّ يُمِيتُكُمْ
پس بميراند شما را بوقت انقضاى آجال شما
ثُمَّ يُحْيِيكُمْ
پس زنده گرداند شما را و برانگيزاند در قيامت
هَلْ مِنْ شُرَكائِكُمْ
آيا هست از انبازان شما يعنى آيا از بتانى كه بزعم شما شريكان خدااند هست
مَنْ يَفْعَلُ
كسى كه بكند
مِنْ ذلِكُمْ
ازين خلق و رزق و اماتت و احيا
مِنْ شَيْءٍ
هيچ چيزى تا بدان سبب او را پرستش توان كرد و چون هيچ كدام ازين كارها از ايشان نيايد پس ايشان را شريك گرفتن نشايد
سُبْحانَهُ
پاك است خداى تعالى
وَ تَعالى
و برترست
عَمَّا يُشْرِكُونَ
از آنچه شرك مىآرند بوى