أَمْ حَسِبَ الَّذِينَ
بلكه مىپندارند آنان كه
يَعْمَلُونَ السَّيِّئاتِ
مىكنند بديها چون كفر و معاصى
أَنْ يَسْبِقُونا
آنكه پيشى گيرند بر ما و ما را عاجز سازند از مجازات بر مساوى ايشان
ساءَ ما يَحْكُمُونَ
بد حكميست آنكه مىكنند در فتوحات مذكورست كه آيا مىپندارند گناهكاران كه بسيئات خود بر مغفرت و شمول رحمت من سبقت گيرند اين حكم ناپسنديده است زيرا كه رحمت من سبقت گرفته است بر ذنوب ايشان كه موجب غضب باشد بيت
گر گناه تو از عدد بيش است * سبقت رحمتم از ان بيش است
مَنْ كانَ يَرْجُوا
هر كه باشد كه اميد دارد
لِقاءَ اللَّهِ
لقاى خداى تعالى را در بهشت يا وصول به ثواب الهى و گفتهاند هر كه ترسد از روز رستخيز و عرض او بر خداى گو آماده باش
فَإِنَّ أَجَلَ اللَّهِ
پس به درستى كه مدتى كه خداى مقرر كرده براى لقا يا جزا
لَآتٍ
هرآئينه آينده است
وَ هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ
و اوست شنوا مر گفتار بندگان را دانا بضمائر و اسرار ايشان
وَ مَنْ جاهَدَ
و هر كه جهاد كند با كفار يا به هواى نفس غدّار
فَإِنَّما يُجاهِدُ
پس جز اين نيست كه جهاد كنيد
لِنَفْسِهِ
براى خود چه ثواب آن عايد به دو است
إِنَّ اللَّهَ
به درستى كه خداى تعالى
لَغَنِيٌّ
هرآئينه بىنيازست
عَنِ الْعالَمِينَ
از طاعات و مجاهدات عالميان و تكليف عباد بعبادات جهت صلاح احوال ايشان است
وَ الَّذِينَ آمَنُوا
و آنان كه گرويدهاند
وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ
و كردند كارهاى نيكو
لَنُكَفِّرَنَّ
هرآئينه محو مىكنيم
عَنْهُمْ
از ايشان
سَيِّئاتِهِمْ
بدىهاى ايشان
وَ لَنَجْزِيَنَّهُمْ
و هرآئينه پاداش دهيم ايشان را
أَحْسَنَ الَّذِي
نيكوتر عملى را آنكه
كانُوا يَعْمَلُونَ
بودند كه مىكردند يعنى توحيد را كه بهترين عمل ايشان است جزا دهيم و باقى اعمال را با آنكه در فضيلت مساوى آن نيست بر همان قياس پاداش دهيم ايشان را بهتر و بيشتر از عمل ايشان يكى را ده و زياده تا هفتصد زيرا كه ايشان محتاجاند و من بىنياز مصرعه رسم باشد كز غنى چيزى رسد محتاج را ، آوردهاند كه چون سعد بن ابى وقاص رضى اللّه عنه به دولت اسلام سرفراز گشت مادرش حمنه بنت ابى سفيان سوگند خورد كه هرگز از آفتاب به سايه نروم و از هرچه بدان مايه زندگانى مدد يابد تناول نكنم تا تو از دين محمد صلى اللّه عليه و سلم كه اختيار كرده بيزار نشوى سعد صورت حال بعرض حضرت رسالتپناه صلى اللّه عليه و سلّم رسانيد و اين آيت نازل شد كه .