فَأَخَذَهُمُ الْعَذابُ
پس فرا گرفت ايشان را عذاب موعود يعنى صيحه
إِنَّ فِي ذلِكَ
به درستى كه در آنچه نازل شد به ثمود
لَآيَةً
هر آئينه دلالتى است بر آنكه كفر بعد از ظهور آيات مقترحه موجب نزول عذاب است
وَ ما كانَ
و نبودند
أَكْثَرُهُمْ مُؤْمِنِينَ
بيشتر قوم ثمود گرويدگان آوردهاند كه همه از قبائل ثمود چهار هزار كس ايمان آوردند و بس
وَ إِنَّ رَبَّكَ
و به درستى كه آفريدگار تو
لَهُوَ الْعَزِيزُ
هر آئينه او است غالب كه مغلوب نشود
الرَّحِيمُ
مهربان كه بىاستحقاق عذاب نكند
كَذَّبَتْ قَوْمُ لُوطٍ
تكذيب كردند قوم لوط عليه السّلام يعنى اهل مؤتفكات
الْمُرْسَلِينَ
پيغمبران را چون ابراهيم و لوط عليهما السّلام
إِذْ قالَ لَهُمْ
ياد كن چون گفت مر ايشان را
أَخُوهُمْ لُوطٌ
برادر ايشان لوط عليه السّلام اينجا مراد اخوّت شفقت است
أَ لا تَتَّقُونَ
آيا نمىترسيد در ارتكاب معاصى از خداى تعالى
إِنِّي لَكُمْ
بتحقيق من براى شما
رَسُولٌ أَمِينٌ
رسول هستم امين در نصيحت يعنى نيكخواه شماام
فَاتَّقُوا اللَّهَ
پس بترسيد از خداى تعالى در ترك نصيحت من
وَ أَطِيعُونِ
و فرمان بريد مرا در قبول موعظه
وَ ما أَسْئَلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ
و نمىخواهم شما را به پندى كه مىدهم هيچ مزدى تا بر شما گران آيد
إِنْ أَجْرِيَ
نيست ثواب من
إِلَّا عَلى رَبِّ الْعالَمِينَ
مگر بر تربيتكنندهء عالميان
أَ تَأْتُونَ الذُّكْرانَ
آيا مىآئيد به مردان
مِنَ الْعالَمِينَ
از ماعداى خود مر او غربااند يعنى ميل مىكنيد به مباشرت ايشان
وَ تَذَرُونَ
و مىگذاريد و دست بازمىداريد
ما خَلَقَ
آن را كه آفريده است
لَكُمْ رَبُّكُمْ
براى شما پروردگار شما
مِنْ أَزْواجِكُمْ
از زنان شما
بَلْ أَنْتُمْ
بلكه شما
قَوْمٌ عادُونَ
گروهى از حد درگذشتگانيد كه با وجود ازواج به مباشرت رجال ميل داريد
قالُوا
گفتند قوم لوط عليه السّلام در جواب وى
لَئِنْ لَمْ تَنْتَهِ يا لُوطُ
اگر بازنهايستى اى لوط از تقبيح عمل ما و نهى از ان
لَتَكُونَنَّ
هر آئينه باشى
مِنَ الْمُخْرَجِينَ
از بيرونكردهشدگان از ميان ما و اهل مؤتفكه به بدترين حالتى مردم را از ديار خود بيرون كردندى .