لَوْ كانَ
اگر باشد
فِيهِما
در آسمان و زمين
آلِهَةٌ
خدايان كه تدبير امر آنها كنند
إِلَّا اللَّهُ
بجز خداى
لَفَسَدَتا
هرآئينه تباه شدى آسمان و زمين و كارها درهم شكستى چه اگر الهه در مرادى موافق باشند چندين قدرت به يك مقدور طارى گردد و اگر در كارى مخالفت نمايند در تعويق افتاده ناساخته بماند پس مدبر عالم يكى بايد و جز حضرت اللّه تعالى نشايد نظم
در دو جهان قادر و يكتا توئى * جمله ضعيفند و توانا توئى
چون قدمت بانگ بر ابلق زند * جز تو كه يا رداء كه انا الحق زند
فَسُبْحانَ اللَّهِ
پس تنزيه كن تنزيهكردنى خداى را
رَبِّ الْعَرْشِ
كه آفريدگار عرش است
عَمَّا يَصِفُونَ
از آنچه وصف مىكنند از اتخاذ صاحبه و ولد
لا يُسْئَلُ
پرسيده نشود خداى
عَمَّا يَفْعَلُ
از آنچه مىكند به جهت عظمت و تفرد به الوهيت يا بسبب آنچه هر چه كند عين حكمت و صواب است
وَ هُمْ يُسْئَلُونَ
و ايشان يعنى همه بندگان پرسيده شوند از آنچه مىكنند جهت آنكه مملوكند و مملوك را ناچار است كه حساب اقوال و افعال خود با مالك راست كند
أَمِ اتَّخَذُوا
آيا فراگرفتند
مِنْ دُونِهِ
بجز خداى
آلِهَةً
خدايان و مأمور بودند باتخاذ آن
قُلْ هاتُوا
بگو بياريد
بُرْهانَكُمْ
دليل اتخاذ الهه بدون خداى عقلا و نقلا
هذا
اينك
ذِكْرُ مَنْ مَعِيَ
ياد كرد كسانى كه با مناند از امت من يعنى قرآن
وَ ذِكْرُ مَنْ قَبْلِي
و ياد كرد آنان كه پيش از من بودند يعنى توريت و انجيل و سائر كتب سماوى در آنجا نگريد و از آنها كه بدانها دانااند بپرسيد كه در همه كتب منزله نيست الا امر بتوحيد و نهى از شرك
بَلْ أَكْثَرُهُمْ
بلكه بيشتر كفّار يعنى همه ايشان
لا يَعْلَمُونَ الْحَقَّ
نمىدانند حق را و ميان وى و باطل تميز نمىتوانند كرد
فَهُمْ مُعْرِضُونَ
پس ايشان اعراضكنندگانند از ايمان به خداى و متابعت رسول او
وَ ما أَرْسَلْنا مِنْ قَبْلِكَ
و نه فرستاديم پيش از تو
مِنْ رَسُولٍ
هيچ فرستاده
إِلَّا نُوحِي إِلَيْهِ
مگر وحى كرده شده بوى و حفص نوحى مىخواند يعنى ما وحى كرديم به دو
أَنَّهُ لا إِلهَ
آنكه نيست خدا به حق
إِلَّا أَنَا
مگر من
فَاعْبُدُونِ
پس مرا پرستيد
وَ قالُوا اتَّخَذَ الرَّحْمنُ
و گفتند فرا گرفت خداى تعالى بسيار بخشايش
وَلَداً
فرزندان از ملائكه
سُبْحانَهُ
پاك است او و منزه ازين
بَلْ عِبادٌ
بلكه ايشان يعنى ملائكه بندگانند
مُكْرَمُونَ
گرامىداشتگان و نواختگان .