يَحْذَرُ الْمُنافِقُونَ
حذر مىكنند منافقان
أَنْ تُنَزَّلَ عَلَيْهِمْ
از آنكه فرود آمده شود بر مؤمنان
سُورَةٌ
سوره از قرآن
تُنَبِّئُهُمْ
كه بياگاهاند آن سوره و خبر دهد مؤمنان را
بِما فِي قُلُوبِهِمْ
بهآنچه در دل منافقانست از كفر و نفاق
قُلِ اسْتَهْزِؤُا
بگو اى محمد ص ايشان را كه فسوس داريد امر تهديد و توبيخ است يعنى استهزا بكنيد كه جزا خواهيد يافت و جزا آنست كه بر آن تفضيح شماست
إِنَّ اللَّهَ مُخْرِجٌ
به درستى كه خداى ظاهركننده است
ما تَحْذَرُونَ
آن چيز را كه حذر مىكنيد از اظهار آن يعنى مساوى اخلاق و اوصافى كه شما را است آوردهاند كه در غزوه تبوك وديعت ابن ثابت با جمعى از منافقان پيش حضرت رسالتپناه ص رفتند و گفتند ببينيد اين مرد يعنى محمد صلى اللّه عليه و سلّم را كه مىخواهد حصارهاى شام را بگيرد و در قصور ملوك آن ديار مقام سازد اين سخن بنور نبوّت بر باطن آن حضرت صلى اللّه عليه و سلّم ظاهر شد با عمار ياسر رضى اللّه عنه فرمود كه آن قوم را درياب كه بسوختند و از ايشان استفسار نماى كه چه مىگفتند اگر انكار نمايند بگو چنين و چنين گفتند عمار رضى اللّه عنه پيغام رسانيد و ايشان پيش آن حضرت صلى اللّه عليه و آله و سلّم آمده اعتذار نمودند كه ما سخنى بر سبيل هزل و بازى چنانچه داب رهگذريان باشد مىگفتيم آيت آمد كه
وَ لَئِنْ سَأَلْتَهُمْ
و اگر بپرسى اى محمّد ص منافقان را كه چه مىگفتند
لَيَقُولُنَّ
هر آئينه گويند
إِنَّما كُنَّا
جز اين نيست كه بوديم ما همچون مسافران
نَخُوضُ وَ نَلْعَبُ
خوض مىكرديم در هر نوع از سخنان و بازى مىكرديم در آنچه مىگفتيم
قُلْ
بگو ايشان را بر سبيل توبيخ
أَ بِاللَّهِ
آيا به خداى
وَ آياتِهِ
و بسخنان وى
وَ رَسُولِهِ
و بفرستاده وى
كُنْتُمْ تَسْتَهْزِؤُنَ
هستيد شما كه استهزاء مىكنيد و استهزاء به اينها نشايد
لا تَعْتَذِرُوا
عذر مگوئيد كه عذر شما دروغ محض است
قَدْ كَفَرْتُمْ
به درستى كه اظهار كفر كرديد شما بطعن در رسول خدا ص
بَعْدَ إِيمانِكُمْ
بعد از آنكه اظهار ايمان كرده بوديد
إِنْ نَعْفُ
اگر عفو كنيم
عَنْ طائِفَةٍ مِنْكُمْ
از گروهى از شما كه توبه كنند و آن مخشى بن حمير بود از ايشان كه توبه كرد از حق تعالى درخواست كرد كه شرف شهادت دريابد و در حرب يمامه شهيد شد
نُعَذِّبْ طائِفَةً
عذاب كنيم طائفه ديگر را
بِأَنَّهُمْ كانُوا
بسبب آنكه ايشان هستند
مُجْرِمِينَ
گناهكاران باصرار بر نفاق .